drzeć


drzeć
ndk XI, drę, drzesz, drzyj, darł, darty
1. «rwać na kawałki; rozrywać, rozdzierać, drapać»

Drze list na strzępki.

Kolce darły koszulę.

pot. Drzeć gardło (wulg. mordę, gębę) «głośno mówić, krzyczeć, wrzeszczeć»
2. «obdzierać, zdzierać, ogołacać, wyrywać»

Drzeć pierze.

Drzeć łyko z drzew.

◊ Drzeć łyko z kogoś, drzeć ze skóry «wyzyskiwać»
◊ Pasy bym z niego (z niej) darł(a) «ktoś jest na kogoś zły, chce kogoś ukarać, zbić»
3. «szarpać, targać, tarmosić»

Darł go za włosy.

Drzeć kogo za uszy.

◊ Drzeć z kimś koty «kłócić się z kimś, żyć w niezgodzie, mieć stałe zatargi»
4. «niszczyć ciągłym używaniem; zdzierać, zużywać»

Drzeć buty, ubranie.

5. pot. «o reumatycznym bólu w kościach lub mięśniach: dokuczać, dawać się we znaki»

Kogoś drze ręka, noga.

Kogoś drze w kościach, w nogach.

drzeć się
1. «być rozdzieranym, rwanym, odrywanym»

Materiał darł się równo po nitce.

posp. Gęba się komuś drze «ktoś ziewa, komuś się chce spać»
2. «być niszczonym, zużywanym, zdzieranym»

Ubranie się drze.

Buty się drą.

Skarpetki darły się, cerowała je ciągle.

3. pot. «szarpać się wzajemnie; tarmosić, kłócić, bić się»

Drzeć się z kimś.

Drzeć się za łby.

□ Drą się jak pies z kotem.
4. pot. «krzyczeć, wrzeszczeć, śpiewać, płakać bardzo głośno; wydawać wrzaskliwe dźwięki»

Drzeć się wniebogłosy, na całe gardło.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • drzeć — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk Vb, drę, drze, drzyj, darł, darli, darty {{/stl 8}}– podrzeć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk Vb {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} rozdrabniać coś (np. materiał, papier) na kawałki : {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drżeć — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIa, drżę, drży, drżyj, drżał, drżeli {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} trząść się pod wpływem bodźców fizycznych lub psychicznych; dygotać : {{/stl 7}}{{stl 10}}Drżeć z niepokoju,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drżeć — jak osika, jak listek, liść (osiki) zob. trząść się. Drżeć w posadach zob. posada. Łydki komuś drżą zob. łydka …   Słownik frazeologiczny

  • drzeć — 1. pot. Drzeć z kimś koty «kłócić się z kimś, żyć w niezgodzie, mieć stałe zatargi»: A kto mu da to zwolnienie, kto mu udzieli urlopu?! Dziekan, z którym drze koty? (...) Marzenia ściętej głowy! A. Libera, Madame. 2. pot. Pasy bym z niego (z… …   Słownik frazeologiczny

  • drżeć — ndk VIIb, drżę, drżysz, drżyj, drżał, drżeli 1. «trząść się, dygotać, drgać» Drżeć jak liść, jak osika, jak galareta, jak w febrze. Drżeć na całym ciele. Drżeć z zimna, ze strachu, z gniewu. Głos jej drżał. Ręce mu drżały ze zdenerwowania. Dom… …   Słownik języka polskiego

  • drzeć się — I – podrzeć się {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} rozpadać się na kawałki pod wpływem czegoś (o materiale, papierze itp.) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Sukienka podarła się na strzępy. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drzeć się [rozdzierać się] jak stare prześcieradło — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} krzyczeć bardzo głośno; wrzeszczeć : {{/stl 7}}{{stl 10}}Przestań się drzeć jak stare prześcieradło i spokojnie powiedz, o co chodzi. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drzeć [wydzierać – wydrzeć] gębę [i syn.] — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} bardzo głośno mówić, krzyczeć, wrzeszczeć, wymyślać komuś z krzykiem : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ktoś drze, wydziera gębę, pysk, mordę, ryj. Nie drzyj gęby, bo jeszcze ktoś nas usłyszy. Drzeć pysk, mordę na… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drzeć gardło — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} krzyczeć, wrzeszczeć, wykrzykiwać : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie drzyj gardła, i tak cię nie usłyszą. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • drzeć [zdzierać] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{z kogoś} {{/stl 8}}skórę {{/stl 13}}{{stl 7}} wyzyskiwać kogoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Właściciele lokali drą skórę z wynajmujących je handlowców. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień