dziura


dziura
ż IV, CMs. dziurze; lm D. dziur
1. «otwór w jakimś przedmiocie, najczęściej nieforemny, powstały wskutek uszkodzenia lub zrobiony specjalnie, zagłębienie w czym; jama, nora»

Dziura w bucie, pończosze, na rękawie.

Dziury w serze.

Zaszyć, wypalić, wywiercić dziurę.

Mysia dziura.

pot. Szukać dziury w całym «starać się znaleźć coś złego w czymś dobrym»
◊ Potrzebny jak dziura w moście «niepotrzebny, zbędny, przeszkadzający»
◊ Nie będzie w niebie dziury, nie zrobi się dziura w niebie «o sprawie, która nie pociągnie za sobą poważniejszych następstw»
◊ Wiercić komuś dziurę w brzuchu «nudzić nieustannie nalegając na kogoś, by coś zrobił»
2. «brak jakiegoś elementu, puste miejsce, luka»

Dziura w płocie, w drabinie.

środ. Dziura powietrzna «strefa silnego działania zstępujących prądów powietrznych na samolot, który przelatując przez nią nagle traci częściowo wysokość»
astr. Czarna dziura «obiekt fizyczny wytwarzający bardzo silne pole grawitacyjne, które wszystko przyciąga i wchłania»
pot. Mieć dziurę w mózgu, w głowie, w pamięci «nic nie pamiętać»
3. pot. «miejscowość prowincjonalna pozbawiona życia i ruchu»

Podmiejska dziura.

Mieszkać w zapadłej dziurze.

4. pot. «źle urządzony, zaniedbany lokal»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • dziura — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. dziurze {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} otwór wydrążony w głąb lub zrobiony na wylot jakiegoś przedmiotu (ciała stałego), będący wynikiem celowego działania lub uszkodzenia… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dziura — 1. Ktoś (jest) potrzebny, coś (jest) potrzebne jak dziura w moście «jakaś osoba lub rzecz jest zupełnie niepotrzebna»: Obrzydliwe, wstrętne Francuzisko! Potrzebny on nam tutaj jak dziura w moście! J. Iwaszkiewicz, Pasieka. 2. Nie będzie dziury w… …   Słownik frazeologiczny

  • dziura — 1) żeсski narzą płciowy; srom Eng. The vulva, vagina 2) Brudne, zaniedbane, lub odrażające miejsce, zwłaszcza mieszkanie Eng. Any dirty, shabby, dilapidated, or repulsive place, especially an apartment 3) Mała miejscowość, zwłaszcza na prowincji… …   Słownik Polskiego slangu

  • dziura zabita dechami — Mała miejscowość, zwłaszcza na prowincji Eng. A small town, especially in the country; any place far from civilization …   Słownik Polskiego slangu

  • czarna dziura — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} tajemniczy obiekt astronomiczny odznaczający się niezmiernie silnym polem grawitacyjnym, pochłaniający wszystkie obiekty otoczenia i zatrzymujący nawet światło; według hipotez… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • potrzebny jak dziura w moście — {{/stl 13}}{{stl 7}} zupełnie niepotrzebny, zbędny : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ten nowy kredens jest nam potrzebny jak dziura w moście. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wieś [wiocha, dziura i in.] dechami [deskami] zabita — {{/stl 13}}{{stl 7}} z niechęcią o wsi położonej daleko od jakiegoś centrum życia społecznego, pozbawionej instytucji kulturalnych, kościoła, szkoły itp., w której nic się nie dzieje, pogrążonej w marazmie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Mieszkać w zabitej …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • most — Spalić, popalić, palić za sobą mosty «uniemożliwić, uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie»: Nie zgodziłam się na małżeństwo dlatego, że cię nie kochałam. To znaczy, nie kochałam aż …   Słownik frazeologiczny

  • niebo — 1. Być w siódmym niebie «z jakiegoś powodu czuć się szczęśliwym, bardzo się cieszyć»: Pan Tomasz był świeżo po studiach i wszystkie dziewczyny się w nim podkochiwały, ja oczywiście też. Byłam w siódmym niebie, kiedy powiedział mi, że jestem… …   Słownik frazeologiczny

  • potrzebny — Coś jest komuś potrzebne jak chleb, powietrze, jak rybie woda «coś jest dla kogoś niezbędne»: Wiara w okoliczności łagodzące, które usprawiedliwiałyby przyjaciela, jest chłopcu potrzebna jak powietrze. I. Jurgielewiczowa, Ten obcy. Ktoś (jest)… …   Słownik frazeologiczny