grać


grać
ndk I, gram, grasz, grają, graj, grał, grany
1. «brać udział w grach towarzyskich, sportowych lub hazardowych»

Grać w berka, w chowanego, w ciuciubabkę, w kotka i myszkę.

Grać w bilard, w domino, w loteryjkę, w warcaby.

Grać w koszykówkę, w krokieta, w palanta, w siatkówkę, w tenisa.

Grać w karty o dużą sumę, stawkę.

Grać na loterii, na wyścigach.

∆ Grać coś a. w coś (np. piki a. w piki) «w grze w karty: wychodzić, zagrywać (np. pikami)»
◊ Grać w ciuciubabkę, w kotka i myszkę «ukrywać coś przed kimś, nie chcieć wyjawić swoich planów; zwodzić, drażnić»
◊ Grać w otwarte karty «ujawniać swoje zamiary, nie ukrywać nic, postępować szczerze»
◊ Grać w zakryte karty «ukrywać swoje zamiary, postępować nieszczerze»
◊ Grać na zwłokę «celowo przewlekać jakąś sprawę, opóźniać decyzję»
2. «wykonywać utwory muzyczne na instrumentach; o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięki»

Grać na fortepianie, na fujarce, na skrzypcach.

Grać marsza, tango, serenadę.

Grać Bacha, Chopina.

Grać do tańca.

Trąbka, werbel gra.

Dźwięcznie grające skrzypce.

◊ Grać na cztery ręce «grać utwór we dwie osoby na jednym fortepianie»
◊ Grać pierwsze skrzypce «być najważniejszym, mieć duże znaczenie, wpływy»
◊ Grać komuś na nerwach «denerwować kogoś, wytrącać kogoś z równowagi»
◊ Grać na nosie «lekceważyć, drażnić kogoś»
◊ Grać na czyichś uczuciach, zmysłach, słabości itp. «wykorzystywać czyjeś uczucia, zmysły, słabości itp. jako środek do osiągnięcia zamierzonego celu»
pot. W to mi (komuś) graj «bardzo dobrze; to mi (komuś) odpowiada, to mi (komuś) się podoba»
◊ Wszystko gra, posp. szafa gra «wszystko działa jak należy, wszystko jest w porządku»
◊ Kiszki komuś marsza grają «ktoś jest głodny»
◊ Komuś gra w piersiach «ktoś ma świszczący oddech»
przen.

Wiatr grał w sadzie.

Świerszcze grały za kominem.

3. «odtwarzać utwór dramatyczny (np. na scenie, w telewizji, w radiu przed mikrofonem), dawać przedstawienie, wyświetlać film; odtwarzać jakąś postać w sztuce teatralnej, w filmie itp.»

Co dziś grają w teatrze?

W kinie grany jest polski film.

Zespół grał świetnie Szekspira, „Zemstę" Fredry.

Grać rolę szpiega w filmie.

◊ Grać komedię «zachowywać pozory, maskować kłamstwo»
◊ Coś gra rolę «coś jest brane pod uwagę, wchodzi w rachubę, spełnia pewne zadanie»
◊ Coś gra decydującą, dominującą, doniosłą rolę «coś ma wielkie znaczenie, stanowi ważną pozycję, spełnia poważne zadanie»
◊ Grać podrzędną rolę «być mało ważnym, nie być branym pod uwagę»
przen. «udawać, pozorować, maskować się»

Grać durnia, wariata, zucha.

4. «o wyrażaniu się uczuć, stanów duchowych: żywo uzewnętrzniać się, zmieniając odcienie wyrazu»

Ciepłe tony grały w głosie matki.

Gorączkowa niecierpliwość grała w jego oczach.

◊ Krew w kimś gra «krew szybko krąży, tętni; ktoś jest podniecony, wzburzony»
5. «zmieniać kolor, połysk, wyraz itp.; mienić się, migotać, drgać»

W słońcu morze grało wielu barwami.

6. łow. «o głuszcach, cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos w czasie toków lub podczas ciągu; także o psach myśliwskich: szczekać głośno i zaciekle podczas pogoni za zwierzyną»

Ogary grały w kniei.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • grać — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, graćam, graća, graćają, graćany {{/stl 8}}– zagrać {{/stl 13}}{{stl 8}}dk VIIIa {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} wykonywać utwór muzyczny na instrumencie : {{/stl 7}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Grac — Nom rencontré dans le Sud Est. Il s agit sans doute d un ancien nom de baptême correspondant à l italien Gracco, Gracchi. Les Gracques, ou les frères Gracchus, sont restés célèbres pour avoir tenté, au IIe siècle av.J.C, d imposer à Rome des… …   Noms de famille

  • grać na — {{/stl 13}}{{stl 8}}{czyichś} {{/stl 8}}uczuciach {{/stl 13}}{{stl 7}} wykorzystywać (często bez skrupułów) czyjeś uczucia w dążeniu do czegoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Mówca grał na uczuciach tłumu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Grac|es — «GRAY sihz», noun plural. Greek and Roman Mythology. three sister goddesses who give beauty, charm, and joy to people and nature. They are usually described as attendants of Aphrodite and as women of great beauty. They are Aglaia (brilliance),… …   Useful english dictionary

  • grać — 1. pot. Co jest grane? «o co chodzi?, co się dzieje?»: – Co jest grane? – pytam bardziej przez uprzejmość niż z zainteresowania. M. Bukowski, Wysłannik. 2. Grać, bawić się (z kimś) w kotka i myszkę, w ciuciubabkę «zwodzić kogoś, postępować… …   Słownik frazeologiczny

  • grac — dis·grac·er; grac·i·lar·ia; grac·i·lar·i·id; grac·i·la·ri·idae; grac·i·lis; grac·ile; grac·ile·ness; …   English syllables

  • GRAC — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom.  Pour les articles homophones, voir Gracq et Gracques. L association GRAC : Groupement régional d actions cinématographiques Le logiciel libre… …   Wikipédia en Français

  • GRAC — Gracchus …   Abbreviations in Latin Inscriptions

  • grać — Być w porząku; właściwie działać lub funkcjonować Eng. To be in order; to function properly …   Słownik Polskiego slangu

  • grać do kotleta — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} żartobliwie o muzyku: grać w restauracji : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dorabiał graniem do kotleta. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień