imię

imię
n V, D. imienia; lm M. imiona, D. imion
1. «osobiste, nierodowe miano człowieka; używane obok nazwiska (w stosunkach nieurzędowych: bez nazwiska)»

Imię chrzestne, zdrobniałe.

Dwa, trzy, cztery imiona (przestarz. dwoje, troje, czworo imion).

Dać, dawać komuś imię (na imię) Franciszek, Agata.

Mieć imię (na imię) Helena, Jan.

Mówić, zwracać się do kogoś po imieniu.

Nosić imię Jerzy, Maria.

2. «nazwa; nazwisko»

Konkurs imienia Fryderyka Chopina.

Szkoła imienia Marii Konopnickiej.

Zakłady imienia Rewolucji Październikowej.

Być godnym imienia Polaka.

A imię jego będzie czterdzieści i cztery. (Mickiewicz)

Imieniem Juliusza Słowackiego nazwano teatr w Krakowie.

Przylgnęło do kogoś imię lekkoducha, głupca, zdrajcy.

Samo imię Tatarów siało grozę.

◊ Czynić, robić coś w imię kogoś, w imię czegoś «czynić, robić coś ze względu na kogoś, na coś, dla czyjegoś dobra, dla dobra czegoś; czynić coś, odwołując się do kogoś, czegoś»
◊ Czynić, robić coś w imieniu kogoś (w czyimś imieniu) «czynić, robić coś z czyjegoś upoważnienia, w zastępstwie kogoś»
◊ Nazywać coś po imieniu «mówić o czymś po prostu, bez ogródek, nie owijając w bawełnę; mówić rzeczy przykre, drażliwe, drastyczne itp., nie dobierając słów, nie siląc się na delikatność»
pot. W imię Ojca (i Syna)! «okrzyk wyrażający zdziwienie lub przerażenie»
przen. «sława, rozgłos; reputacja, opinia, honor»

Rzucić cień na czyjeś dobre imię.

Szargać dobre imię rodziny, instytucji.

Zdobyć sobie imię pisarza, naukowca, dobrego aktora, zasłużonego działacza.

3. jęz. «każdy wyraz odmieniający się przez przypadki»

Do kategorii imion należą rzeczowniki, przymiotniki, zaimki, liczebniki i imiesłowy odmienne. (Szober)


Słownik języka polskiego . 2013.

См. также в других словарях:

  • imię — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. n IVb, D. imienia; lm M. imiona {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} nazwa osobowa nadawana dziecku po urodzeniu przez jego rodziców lub opiekunów; zatwierdzona przez odpowiedni urząd,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • imię — Czynić, robić coś w imię kogoś, w imię czegoś «czynić, robić coś ze względu na kogoś, na coś, dla czyjegoś dobra, dla dobra czegoś»: Polska potępia terroryzm w każdej postaci, nawet w imię najszczytniejszych celów (...). GW 08/02/2000. Nazwać… …   Słownik frazeologiczny

  • w imię — {{/stl 13}}{{stl 8}}przyim., łączy się z dopełniaczem {{/stl 8}}{{stl 7}} wskazuje na pozytywny motyw, uzasadnienie czynności : {{/stl 7}}{{stl 10}}Pomógł rannemu w imię miłości bliźniego. Działał w imię wyższej konieczności. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • įmielinimas — įmiẽlinimas sm. (1) → 2 įmielinti: Pašarų įmielinimas rš. mielinimas; įmielinimas …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • įmiešti — įmiẽšti, ia, į̃miešė tr.; rš įmaišyti, įlieti į ką nors. | refl. prk.: Pyktis buvo bepradedąs įsimiešti į jo mintis rš. miešti; apmiešti; atmiešti; įmiešti; išmiešti; numiešti; pamiešti; pramiešti; …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • Iraqi legislative election, January 2005 — On January 30, 2005, Legislative elections, the Iraqi people chose representatives for the newly formed 275 member Iraqi National Assembly. The voting represented the first general election since the United States led 2003 invasion of Iraq, and… …   Wikipedia

  • Polnische Grammatik — Dieser Artikel beschreibt die Grammatik der polnischen Sprache unter Einbeziehung einiger sprachgeschichtlicher Anmerkungen und dialektaler Besonderheiten. Das Polnische als westslawische Sprache hat in der Deklination wie die meisten anderen… …   Deutsch Wikipedia

  • robić — 1. Mieć co robić «mieć dużo zajęć, obowiązków»: (...) odbiorców przesyłek i przekazów pocztowych jest bez liku – listonosze mają co robić. SN 14/01/1999. 2. Nic sobie nie robić, niewiele sobie robić z kogoś, z czegoś «lekceważyć kogoś, coś»:… …   Słownik frazeologiczny

  • Artrosis — is a Polish gothic metal band founded in 1995 in Zielona Góra.HistoryBand membersCurrent members* Magdalena Stupkiewicz Dobosz Medeah – vocals (1995 ) * Krystian Kozerawski MacKozer – guitar (Sacriversum) (2002 ) * Remigiusz Mielczarek Remo –… …   Wikipedia

  • Artrosis — Магдалена Ступкевич Д …   Википедия


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»