karta


karta
ż IV, CMs. \kartarcie; lm D. kart
1. «luźny kawałek papieru, różnego kształtu i różnej wielkości (często druczek, formularz, dokument); także: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp., obejmująca dwie stronice»

Czysta, zapisana karta.

Przewracać, rozcinać karty książki.

Wrzucać karty do urn wyborczych.

∆ Karta gwarancyjna «dokument wystawiany przez wytwórnię lub sklep, gwarantujący użytkownikowi bezpłatne usunięcie wad zakupionego przedmiotu, ujawnionych w okresie gwarancyjnym»
∆ Karta katalogowa «karta zawierająca opis książki lub innego obiektu należącego do danej biblioteki, zbioru itp.»
∆ Karta mobilizacyjna «pisemne wezwanie do służby wojskowej w wypadku powszechnej mobilizacji»
∆ Karta powołania; karta wcielenia «pisemne wezwanie do odbywania czynnej służby wojskowej»
∆ Karta pocztowa «prostokątny kawałek kartonu (czasem z rysunkiem, widoczkiem itp.) z miejscem na adres i na krótką korespondencję; pocztówka»
∆ Karta pływacka, łowiecka, biblioteczna, rowerowa, żywnościowa itd. «dokument upoważniający jego posiadacza do korzystania z pewnych świadczeń lub przywilejów, do zajmowania się czymś itp.»
∆ Karta pracy a. karta robocza; karta choroby a. chorobowa itp. «formularz służący do zapisywania przebiegu czyjejś pracy, choroby»
∆ Karta rejestracyjna «dokument stwierdzający zarejestrowanie pojazdu lub przedsiębiorstwa handlowego albo przemysłowego w odpowiednim urzędzie»
∆ Karta tytułowa «w książce: strona, na której umieszczone jest nazwisko jej autora, tytuł i niektóre inne dane bibliograficzne»
∆ Karta wstępu a. wejścia; karta uczestnictwa «bilet lub zaproszenie upoważniające do wejścia gdzieś lub do brania udziału w czymś»
techn. Karta dziurkowana a. perforowana «karta, na której rejestruje się informację przez wybicie szeregu odpowiednio rozmieszczonych otworów; stosowana w maszynach licząco-analitycznych, w cyfrowych maszynach matematycznych oraz w obrabiarkach ze sterowaniem programowym»
przen. «jedno z szeregu występujących po sobie wydarzeń; pewien odrębny okres»

Ciemne, mroczne, bolesne karty w czyimś życiu.

Otwiera się nowa karta w historii narodu.

2. «spis i cennik potraw, przygotowanych do spożycia w danym dniu w restauracji, jadłodajni, kawiarni»

Zamówić obiad z karty.

Wybrać wino, dania z karty.

3. zwykle w lm «prostokątne kawałki kartonu z kolorowymi umownymi znakami, służące do gry, do stawiania pasjansa itp.; tylko w lm: gra takimi kartonikami, gra w karty»

Talia kart.

Sztuki z kartami.

Grać, posp. rżnąć w karty.

Tasować, rozdawać karty.

Zaglądać komuś w karty.

Wróżyć z kart.

Przegrać majątek, przepuścić pieniądze w karty.

Zgrać się w karty.

Siadać do kart.

Spędzić wieczór na kartach.

◊ Domek z kart «coś nierealnego lub nietrwałego»
◊ Odkrywać, odsłaniać, wykładać karty; grać w odkryte a. otwarte karty «stawiać sprawę jasno, szczerze, otwarcie, nic nie ukrywając; wyjawiać swoje plany»
◊ Postawić, rzucić coś na kartę, na jedną kartę «zaryzykować coś»
◊ Stawiać karty «wróżyć komuś, posługując się kartami do gry»
◊ Znać czyjeś karty «orientować się w czyichś zamierzeniach; znać czyjeś tajemnice»
◊ Karta (nie) idzie komuś «komuś (nie) szczęści się, (nie) powodzi się w grze»
□ Kto gra w karty, ten ma łeb obdarty.
□ Kto nie ma szczęścia w kartach, ten ma szczęście w miłości.
4. «deklaracja państwowa zapewniająca ogółowi lub pewnej grupie obywateli określone prawa i przywileje»

Karta górnika, nauczyciela.

5. daw. «mapa»
łac. z gr.

Słownik języka polskiego . 2013.

  • karta — kȃrta ž <G mn kȁrātā/ ī> DEFINICIJA 1. crtež površine Zemlje u koji se podaci unose u nekom mjerilu [fizička karta; politička karta; zemljopisna karta] 2. manji komad tvrdog papira sa slikama, znakovima ili brojevima; s većim brojem njih… …   Hrvatski jezični portal

  • karta — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. kartarcie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} kawałek papieru lub cienkiej tektury rozmaitej wielkości, zapisany lub czysty, służący do różnych celów, np. wysyłania życzeń,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Karta — can mean:* The Kraton of Sultan Agung of Mataram in Java of the early 1600s on the banks of the River Oyo. * A goddess in Latvian mythology * KARTA Center a notable Polish NGO …   Wikipedia

  • karta — kartà dkt. Jaunóji, senóji kartà …   Bendrinės lietuvių kalbos žodyno antraštynas

  • karta — *karta germ., Substantiv: nhd. Karde, Weberdistel; ne. teasel; Rekontruktionsbasis: afries., as., ahd.; Interferenz: Lehnwort mlat. cardus; Etymologie …   Germanisches Wörterbuch

  • karta- — *karta , *kartaz, *karata , *karataz germ.?, stark. Maskulinum (a): nhd. geschrumpfte Frucht; ne. shriveled fruit; Rekontruktionsbasis: an.; Etymologie: s. ing. *gerd , Substantiv, Bündel, Korb, Pokorny 386; …   Germanisches Wörterbuch

  • karta — statusas T sritis fizika atitikmenys: angl. generation vok. Generation, f rus. поколение, n pranc. génération, f …   Fizikos terminų žodynas

  • karta — statusas T sritis ekologija ir aplinkotyra apibrėžtis Populiacijos individų grupė, su bendrais protėviai susijusi vienodu giminystės laipsniu. Trukmė atitinka vidutinį rūšies, kuriai šie individai priklauso, reprodukcijos amžių. atitikmenys: angl …   Ekologijos terminų aiškinamasis žodynas

  • karta — statusas T sritis augalininkystė apibrėžtis Vienu metu egzistuojantys ir amžiumi panašūs vienos veislės, linijos ir panašūs individai, tarpusavyje artimi pagal giminiškumo su savo pirmtaku laipsnį. atitikmenys: angl. generation rus. генерация;… …   Žemės ūkio augalų selekcijos ir sėklininkystės terminų žodynas

  • kárta — 1 e ž (ȃ) 1. papir, platno z upodobitvijo zemeljskega površja, objektov na njem v pomanjšanem merilu; zemljevid: obesiti karto na steno; izdelovanje kart / karta Slovenije, sveta 2. s prilastkom tak papir, platno s podatki o pojavih, stanjih:… …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • karta — 1 kartà sf. (4) 1. Š, NdŽ tuo pačiu laiku gyvenantys artimo amžiaus žmonės, generacija: Bet rašyti smulkią istoriją mes paliksime būsimoms kartoms rš. Per ašaras ir kraują brist man lemta su kovos karta S.Nėr. Ir štai daug metų audringai… …   Dictionary of the Lithuanian Language