kieszeń


kieszeń
ż V, DCMs. \kieszeńeni; lm M. \kieszeńenie, D. \kieszeńeni
1. «kawałek jakiegoś materiału na ubraniu, plecaku, torebce przyszyty z trzech stron, tworzący wgłębienie lub rodzaj woreczka wszytego w ubranie, plecak, torebkę, służącego do schowania podręcznych drobiazgów, dokumentów, pieniędzy»

Kieszeń boczna, wewnętrzna, zapinana, dziurawa, podarta, pusta.

Kieszeń fartucha, marynarki, palta, spodni.

Opróżnić, wypchać, wywrócić kieszenie.

Kłaść, schować, sięgnąć, włożyć, wsunąć do kieszeni.

Przeszukiwać czyjeś kieszenie, grzebać po kieszeniach szukając czegoś.

Nosić coś w kieszeni, w kieszeniach.

Trzymać ręce w kieszeniach.

Wyjąć, wyciągnąć, wydobyć coś z kieszeni.

Wyjąć rękę (ręce) z kieszeni.

◊ Mieć już coś w kieszeni «zdobyć coś, być czegoś pewnym; mieć coś zapewnione»
◊ Schować do kieszeni «nie zareagować na coś, zachować coś dla siebie, przemilczeć»
◊ Znać coś jak własną, swoją kieszeń «znać coś bardzo dobrze, dokładnie»
2. «o własnych lub czyichś zasobach pieniężnych, funduszach, pieniądzach»

Finansować coś, płacić z własnej kieszeni.

◊ Dziurawa, pusta kieszeń; dziury, pustki w kieszeni «brak pieniędzy, bieda»
◊ Kieszeń pozwala, nie pozwala na coś «wystarcza, nie wystarcza na co pieniędzy»
◊ Nie na czyjąś kieszeń «nie na czyjeś możliwości finansowe»
◊ Dostępne dla czyjejś kieszeni «nie przekraczające czyichś możliwości finansowych, dostępne dla kogo do nabycia»
◊ Wypchać, napchać, nabić kieszenie «zdobyć dużo pieniędzy»
◊ Schować, chować, brać pieniądze do kieszeni, do własnej kieszeni «przywłaszczać sobie czyjeś pieniądze»
◊ Wypróżniać komuś kieszenie, wypróżniać sobie kieszenie «wyłudzać od kogoś pieniądze; wydawać wszystkie pieniądze»
◊ Bić, uderzać kogoś po kieszeni «powodować czyjąś stratę materialną; narażać na wydatki»
◊ Dostać po kieszeni «ponieść stratę pieniężną»
◊ Otwierać kieszeń dla kogoś «pożyczać, dawać pieniądze komu; być hojnym dla kogoś»
◊ Mieć węża w kieszeni «być skąpym»
◊ Dochody, pieniądze toną, utonęły w czyjejś kieszeni, w kieszeniach «ktoś przywłaszcza sobie czyjeś dochody, pieniądze»
◊ Siedzieć, znaleźć się u kogoś w kieszeni «być zależnym materialnie od kogoś, zadłużyć się u kogoś»
◊ Trzymać, mieć kogoś w kieszeni «uzależnić kogo materialnie»
◊ Trzymać ręce w kieszeniach, nie wyjmować ręki z kieszeni «mieć ciągle wydatki»
3. teatr. «wnęka, pomieszczenie przy scenie do przechowywania dekoracji»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż IVa, DCMc. kieszeńeni; lm M. kieszeńenie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} wszyty woreczek lub naszyty z trzech stron kawałek materiału tworzący rodzaj torebki (zwykle na ubraniach,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • kieszeń — 1. Chować, brać pieniądze do (własnej) kieszeni «przywłaszczać sobie czyjeś pieniądze»: W Radomiu był swego czasu szefem żandarmerii rosyjskiej niejaki Wąsiacki, Rosjanin, którego ogólnie podejrzewano, iż fabrykował sztucznie konfidentów i… …   Słownik frazeologiczny

  • nabijać – nabić [i syn.] kieszeń [kieszenie, kabzę] — {{/stl 13}}{{stl 7}} szybko bogacić się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ktoś nabija, wypycha, napycha sobie kieszeń. Nabili sobie kabzę na doradztwie finansowym. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się za kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} być oszczędnym, unikać zbędnych wydatków : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nigdy nie umiała trzymać się za kieszeń. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • naładować kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 7}} dorobić się, zarobić dużo pieniędzy {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dolina — kieszeń …   Słownik gwary warszawskiej

  • parkan — kieszeń wewnętrzna kieszeń w marynarce lub kamizelce …   Słownik gwary warszawskiej

  • spluwka — kieszeń boczna w teczce …   Słownik gwary warszawskiej

  • własny — 1. Na własną prośbę; na własne żądanie a) «dobrowolnie, zgodnie z wolą zainteresowanego, na jego życzenie»: Policja podała, że na własną prośbę wypisał się ze szpitala. Rzecz 15/03/2000. b) żart. «z własnej winy»: (...) wbrew zdrowemu rozsądkowi …   Słownik frazeologiczny

  • nie na — {{stl 8}}{coś} {{/stl 8}}nie na {{/stl 13}}{{stl 8}}{czyjąś} {{/stl 8}}{{stl 22}}kieszeń {{/stl 22}}{{stl 7}} coś zbyt drogiego dla kogoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Samochód, dom nie na moją kieszeń. Wczasy nie na kieszeń przeciętnej rodziny. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień