mur


mur
m IV, D. -u, Ms. murze; lm M. -y
1. «element budowli (np. ściana, sklepienie) lub samodzielna budowla, będąca zwykle ogrodzeniem, wykonane z cegieł, pustaków, kamieni, bloków betonowych itp., układanych na zaprawie lub na sucho (np. połączonych na wpusty)»

Grube mury twierdzy.

Mur betonowy, kamienny.

Mury obronne.

Mur z cegły.

Mury kamieniczek.

Mur domu, zamku.

Mur sklepienia.

Mury piwnic.

Mur cmentarny.

Dziura w murze.

Otoczyć, opasać coś murem.

Przejść, przeskoczyć przez mur.

Stawiać, wznosić mury.

Mury wietrzeją, kruszą się.

∆ Mur chiński «mur graniczny wzniesiony w dawnym państwie chińskim dla obrony przed plemionami koczowniczymi»
przen. Odgradzać się od ludzi chińskim murem.
bud. Mur oporowy «mur z kamienia, cegieł lub betonu podtrzymujący stok ziemny»
∆ Mur pruski «w dawnym budownictwie: ściana budynku o konstrukcji drewnianej wypełnionej ceglanym murem»
◊ Stać jak mur «stać bez poruszenia się, nic nie mówić»
◊ Ktoś jest jak mur «ktoś jest nieugięty, nieustępliwy»
◊ Stać, stanąć murem za (przy) kimś, za (przy) czymś «opowiadać się, opowiedzieć się po czyjejś stronie w sposób zdecydowany, bronić kogoś, czegoś nieustępliwie»
◊ Być przypartym, przyciśniętym do muru; przyprzeć, przycisnąć, przyciskać kogoś do muru «być zmuszonym okolicznościami, warunkami do czegoś; zmusić kogoś do wyjawienia prawdy, do zrobienia czegoś; wywierać nacisk na kogoś»
◊ Zamknąć coś na mur «zamknąć coś mocno, dokładnie, dobrze»
◊ Umawiać się, zrobić coś itp. na mur «zrobić coś z całą pewnością, bez żadnych wątpliwości»
◊ Choć głową wal o mur, tłuc, walić głową o mur «zwrot używany na wyrażenie czyjejś bezsilności»
◊ Pójść pod mur «zostać rozstrzelanym»
◊ Mur-beton! «z pewnością, bez żadnej wątpliwości»
□ Głową muru nie przebijesz.przen.

Mur obojętności, niechęci, obcości.

Odgrodzić się murem niedostępności.

2. tylko w lm, książk. «budynki, domy murowane»

Żyć, przebywać ciągle w murach.

Mury jakiegoś miasta.

◊ Opuścić mury szkolne, mury uczelni «skończyć szkołę, uczelnię»
3. sport. «w niektórych grach w piłkę: ustawienie się zawodników drużyny broniącej w szeregu bezpośrednio obok siebie na przedpolu bramkowym, by osłonić bramkę przed strzałem w czasie wykonywania przez przeciwnika rzutu wolnego w pobliżu pola karnego»
niem. z łc.

Słownik języka polskiego . 2013.

  • mur — mur …   Dictionnaire des rimes

  • mûr — mûr …   Dictionnaire des rimes

  • mürəkkəbləmə — «Mürəkkəbləmək»dən f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • mürəkkəbləşmə — «Mürəkkəbləşmək» dən f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • mur — [ myr ] n. m. • 980; lat. murus 1 ♦ Ouvrage de maçonnerie qui s élève verticalement ou obliquement (mur de soutènement) sur une certaine longueur et qui sert à enclore, à séparer des espaces ou à supporter une poussée. Matériaux utilisés dans la… …   Encyclopédie Universelle

  • mûr — mur [ myr ] n. m. • 980; lat. murus 1 ♦ Ouvrage de maçonnerie qui s élève verticalement ou obliquement (mur de soutènement) sur une certaine longueur et qui sert à enclore, à séparer des espaces ou à supporter une poussée. Matériaux utilisés dans …   Encyclopédie Universelle

  • mur — (mur) s. m. 1°   Ouvrage de maçonnerie dressé et portant en terre sur des fondements, ou sur un plancher artificiel. Un mur solide. Le mur s écroula. •   Ainsi tel autrefois qu on vit avec Faret Charbonner de ses vers les murs d un cabaret....,… …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • mur — mur̃ interj., mùr 1. neaiškiam kalbėjimui nusakyti: Klebonas savo kambaryje kažką mur mur atsakymo vietoje rš. 2. katės purkavimui nusakyti: Katė maloniai murksėjo: mur, muru, mur rš. 3. žlugto virinimo garsui nusakyti: Mur̃, mur̃ kaip pekla… …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • mur — MUR. s. m. Ouvrage de Maçonnerie fait pour enclorre quelque espace. Bon mur. mur espais de tant de pieds. mur de pierre de taille. mur de moëllon. mur de brique. mur de terre. bastir un mur. lever un mur. mur à hauteur de &c. cela est sellé dans… …   Dictionnaire de l'Académie française

  • mûr — mûr, ûre (mur, mu r ) adj. 1°   Qui est arrivé au point de se détacher spontanément ou d être cueilli, en parlant des fruits. Ces pêches ne sont pas mûres. •   Des raisins, mûrs apparemment Et couverts d une peau vermeille, LA FONT. Fabl. III, 11 …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • Mur (VD) — Mur (Vaud) Pour les articles homonymes, voir Mur (homonymie). Mur Une vue d ensemble de la commune serait la bienvenue Administration Pays Suis …   Wikipédia en Français