nie ma


nie ma
nie było, nie będzie
forma nieosobowa zaprzeczona czasownika być
1. «w połączeniu z rzeczownikami (lub odpowiednikami rzeczowników) zwykle w dopełniaczu - tworzy zwroty oznaczające nieistnienie, brak czegoś, nieznajdowanie się w określonym miejscu, w zasięgu działania»
a) «z nazwami czynności, stanów, cech: nieprzejawianie się, niezrealizowanie się, nieistnienie czegoś»

Nie ma już dla niej ratunku.

Nie ma w nim cienia egoizmu.

Nie ma pewnych danych o jego śmierci.

◊ Mowy nie ma (o czymś, aby, żeby itp.) «coś jest niemożliwe, absolutnie nie wchodzi w rachubę»
◊ Nie ma sensu «nie jest rzeczą sensowną, rozsądną»
◊ Nie ma wyjścia «o sytuacji, w której nie ma wyboru środków działania»
◊ Nie ma żartów «sytuacja, rzecz jest poważna; z kimś a. z czymś trzeba się poważnie liczyć»
◊ Nie ma gadania «rzecz jest bezsporna; sprzeciw jest bezskuteczny»
◊ Nie ma nieszczęścia «nic w tym nie ma szczególnie złego, nie należy się zbytnio martwić»
◊ Nie ma obawy, nie ma strachu «coś na pewno skończy się pomyślnie, spełni się na pewno»
◊ Nie ma rady (na coś) «nie można czemuś zaradzić, zapobiec czemu; coś jest nieuniknione»
◊ Nie ma dwóch zdań (, że…) «jest rzeczą bezsporną, niewątpliwą (, że…)»
pot. Cudów nie ma «nie można na co liczyć, na jakąś nadzwyczajną okoliczność»
b) «z nazwami osób, przedmiotów: nieobecność, nieznajdowanie się w danym miejscu, nieistnienie; niekiedy o nieżyjących»

Jeszcze jej nie ma, ale będzie lada chwila.

W domu nie ma zapasowych żarówek.

Trudno się z tym pogodzić, że już go nie ma.

◊ Nie ma cienia, śladu, znaku czegoś, nie ma czegoś za grosz, na lekarstwo «coś nie występuje nawet w najmniejszej ilości, jest absolutny, całkowity brak czegoś»
◊ Nie ma komu (np. posprzątać, dopilnować, zadbać o coś), nie ma do kogo (np. zagadać, zwrócić się) «nie ma nikogo, kto by mógł wykonać daną czynność (np. posprzątać dopilnować, zadbać o coś), kto by mógł być jej odbiorcą»
◊ Nie ma o czym mówić a) «to mało ważne; rzecz jest błaha, nie warta wzmianki» b) «nie warto o tym wspominać, gdyż i tak nic się nie zmieni; to już jest przesądzone»
◊ Nie ma z kim (np. grać, tańczyć bawić się) «nie istnieje ktoś, kto by mógł brać udział w wykonaniu danej czynności (np. grania, tańczenia, bawienia się)»
◊ Kogoś jak nie ma, tak nie ma «czyjaś nieobecność przeciąga się zbyt długo»
◊ Już cię nie ma «wynoś się, idź precz»
pot. Nie ma głupich (np. ustąpić, wierzyć w coś, zrezygnować z czegoś) «nikt nie jest na tyle głupi, aby coś zrobić (np. ustąpić, wierzyć w coś, zrezygnować z czegoś)»
c) «z nazwami czasu, miejsca: brak czasu, miejsca, nieosiągnięcie danego punktu czasowego, danej godziny»

Jeszcze nie ma ósmej.

Nie ma chwili odpoczynku.

Nie ma czasu na żale.

◊ do a), b), c) Nie ma gdzie (np. przenocować, uczyć się) «nie dysponuje się miejscem odpowiednim dla czegoś (np. przenocowania, uczenia się)»
◊ Nie ma co (np. zwlekać, odkładać, żartować) «nie istnieje, nie wchodzi w rachubę powód, przedmiot czegoś (np. zwlekania, odkładania, żartowania)»
◊ Nie ma co! «wyrażenie o charakterze ekspresywnym, niekiedy ironicznym»

Piękny samochód, nie ma co!

Ładnie się spisujesz, nie ma co!

pot. Nie ma za co «w zwrotach grzecznościowych: nie ma powodu, nic ważnego, drobnostka»

Dziękuję - Nie ma za co!

2. «w połączeniu z wyrazami (lub wyrażeniami) w dopełniaczu najczęściej z użyciem stopnia wyższego przymiotników + niż, od, jak itp. - tworzy ekspresywne porównania»

Nie ma piękniejszej okolicy niż ta.

Nie ma ładniejszej sukni jak ta.

Nie ma gorszego zmartwienia od choroby.

∆ Nie ma jak… «najlepiej, najlepsze jest»

Nie ma jak dom.

Nie ma jak wczesne wstawanie.

3. «powiązanie nie ma (+ dopełniacz) ze zdaniem zaprzeczonym - jest stwierdzeniem krańcowego przeciwieństwa tego zdania zaprzeczonego [także w zwrotach mówiących o konieczności związku między skutkiem a przyczyną, w których jeden z członów jest uwarunkowany przez drugi]»

Nie ma takiej winy, której by nie można naprawić.

Nie ma takiej pracy, której by nie można wykonać.

Nie ma miłości bez zazdrości.

□ Nie ma dymu bez ognia «zawsze jest jakaś, choćby ukryta, przyczyna czegoś»
□ Bez pracy nie ma kołaczy.
4. forma 3. osoby lp zaprzeczonego czasownika: nie mieć (p. mieć)

Słownik języka polskiego . 2013.

  • nie — nie …   Dictionnaire des rimes

  • nie —  nie …   Hochdeutsch - Plautdietsch Wörterbuch

  • nie — I {{/stl 13}}{{stl 8}}mod. {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} tym wyrazem mówiący oświadcza, że nie istnieje stan rzeczy, o którym mowa:a) w połączeniu z czasownikami zaprzecza danej czynności, stanowi, procesowi :… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • nie ma — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. nos, nie było, nie będzie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} nie istnieje, nie występuje : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie ma kwadratowych kół. W Europie nie ma już lwów. Twierdzić, że Boga nie ma.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Nie Er — Nie Er, Chinese composer (1912–1935) This is a Chinese name; the family name is Nie. Nie Er (simplified Chinese: 聂耳; traditional Chinese: 聶耳; pinyin: Niè Ěr) (born Nie Shouxin (simplifie …   Wikipedia

  • nie — Adv; 1 zu keiner Zeit ↔ immer <nie lügen; nie Zeit haben; etwas nie ganz verstehen>: Ich werde nie vergessen, wie schön der Urlaub war 2 kein einziges Mal: Er war noch nie in London; Er hat mich noch nie betrogen; Sie ist verliebt wie nie… …   Langenscheidt Großwörterbuch Deutsch als Fremdsprache

  • Nie — Nie, ein verneinendes Nebenwort der Zeit, zu keiner Zeit, niemahls, im Gegensatze des je; so wohl von einer vergangenen als künftigen Zeit. Ich habe noch nie gesehen, den Gerechten verlassen, Ps. 37, 25. Es ist mir nie in den Sinn kommen, Jer. 32 …   Grammatisch-kritisches Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart

  • nie ma co — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. odm. jak cz. mieć, pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} nie warto : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie ma co marzyć o podwyżce. Nie było co się tak denerwować. Nie macie co tu czekać. Nie masz co prosić, nic nie dostaniesz. Nie mamy co się… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Nie Er — Nie Er, compositeur chinois (1912 1935) Nie Er (Chinois traditionnel : 聶耳 ; Chinois simplifié : 聂耳 ; Pinyin : Niè Ĕr) (né Nie Shouxin (Chinois traditionnel : 聶守信 ; Chinois simplifié : 聂守信 ;… …   Wikipédia en Français

  • Nie — Caractéristiques Longueur 26 km Bassin  ? Bassin collecteur Charente Débit moyen …   Wikipédia en Français