pięta


pięta
ż IV, CMs. pięcie; lm D. pięt
1. «tylna część stopy»

Gołe pięty.

Dudnić bosymi piętami.

Przysiąść na piętach.

Odwrócić się, wykręcić się, zakręcić się na pięcie.

◊ Pięta achillesowa, pięta Achillesa «czyjaś słaba strona, dziedzina, w której ktoś nie celuje»
◊ Deptać komuś po piętach, następować na pięty «chodzić za kimś ciągle, nie dawać komuś spokoju ponaglając, zmuszając go do czegoś»
◊ Nie dorastać komuś do pięt «być na znacznie niższym poziomie od kogoś, nie dorównywać komuś»
◊ Coś poszło komuś w pięty «coś dotknęło kogoś mocno, do żywego, uraziło kogoś»
◊ Pokazać pięty «uciec, wziąć nogi za pas»
◊ Świecić gołymi, bosymi piętami «chodzić boso albo w podartych butach»
◊ Serce poszło, uciekło komuś w pięty, dusza poszła, uciekła komuś w pięty «ktoś stracił odwagę, przeląkł się»
euf. Mieć kogoś lub coś w pięcie «nic sobie z kogoś lub czegoś nie robić, nie liczyć się z kimś lub czymś»
□ W piętę mierzył, w nos uderzył.
2. «w pończosze, skarpetce, bucie: część okrywająca tylną część stopy»

Zacerować piętę.

Pantofle bez pięt.

3. żegl. «na statku: koniec drzewca, np. masztu, bomu, bukszprytu itp., opierający się o szkielet statku, kadłub lub inne drzewce»

Pięta masztu.

∆ Pięta kotwicy «dolne zakończenie trzonu kotwicy»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • pietà — pietà …   Dictionnaire des rimes

  • pietà — [ pjeta ] n. f. inv. • XVIIe, plus souvent Notre Dame de pitié, ou pitié; répandu mil. XIXe; mot it. « pitié » ♦ Statue ou tableau représentant la Vierge tenant sur ses genoux le corps du Christ détaché de la croix. ⇒ mater dolorosa. Les pietà de …   Encyclopédie Universelle

  • Pieta — Pietà Pietà allemande en bois peint La Pietà, ou Vierge de Pitié, est un thème artistique de l iconographie de la peinture chrétienne représentant la Vierge Marie en Mater dolorosa (expression latine), mère pleurant son enfant qu elle tient sur… …   Wikipédia en Français

  • Piéta — Pietà Pietà allemande en bois peint La Pietà, ou Vierge de Pitié, est un thème artistique de l iconographie de la peinture chrétienne représentant la Vierge Marie en Mater dolorosa (expression latine), mère pleurant son enfant qu elle tient sur… …   Wikipédia en Français

  • Piétà — Pietà Pietà allemande en bois peint La Pietà, ou Vierge de Pitié, est un thème artistique de l iconographie de la peinture chrétienne représentant la Vierge Marie en Mater dolorosa (expression latine), mère pleurant son enfant qu elle tient sur… …   Wikipédia en Français

  • Pietà — von Pietro Perugino Die Pietà (italienisch: ‚Frömmigkeit, Mitleid‘, dt. auch Vesperbild, nichtfachsprachlich auch Pieta) ist in der bildenden Kunst die Darstellung Marias als Mater Dolorosa mit dem Leichnam des vom Kreuz abgenommenen Jesus… …   Deutsch Wikipedia

  • Pieta — Pietà steht für: Pietà, die Darstellung Marias mit dem Leichnam Jesu Christi Pietà, Pieta, geographisch: Pietà (Malta), eine Stadt auf Malta Pieta (Kalifornien), Unincorporated community im Mendocino County, Kalifornien Pietà ist der Name… …   Deutsch Wikipedia

  • pieta — PIETÁ s.f. Pictură sau sculptură care o reprezintă pe Madona ţinându şi fiul mort pe genunchi sau în braţe. [pr.: pi e ] – Din fr., it. pietà. Trimis de cata, 24.03.2004. Sursa: DEX 98  pietá s. f. (sil. pi e ) Trimis de siveco, 10.08.2004.… …   Dicționar Român

  • Pietà — betyder barmhjertighed på italiensk. Desuden er det en betegnelse for en kunstnerisk fremstilling af Jomfru Maria med den døde Jesus på skødet. Den mest kendte Pietà er Michelangelos Pietà i Peterskirken i Rom …   Danske encyklopædi

  • pietà — (ant. pietate, pietade) s.f. [lat. pietas atis, der. di pius pio, pietoso ]. 1. [sentimento di commossa e intensa partecipazione e di solidarietà che si prova nei confronti di chi soffre: destare p. ; muovere, muoversi a p. ] ▶◀ carità,… …   Enciclopedia Italiana

  • Pieta — Virgin holding the dead body of Christ, 1640s, from It. pieta, from L. pietatem (see PIETY (Cf. piety)) …   Etymology dictionary