poruszyć


poruszyć
dk VIb, \poruszyćszę, \poruszyćszysz, \poruszyćrusz, \poruszyćszył, \poruszyćszony - poruszać ndk I, \poruszyćam, \poruszyćasz, \poruszyćają, \poruszyćaj, \poruszyćał, \poruszyćany
1. «wyprowadzić z pierwotnego położenia, wprawić w ruch; ruszyć coś z miejsca»

Poruszyć głową, rękami, ustami.

Ptaki poruszają skrzydłami.

Wiatr poruszył firanką.

Nie poruszyła niczego w jego pokoju.

◊ Poruszyć niebo i ziemię; poruszyć niebo i piekło; poruszyć wszystkie sprężyny «użyć wszelkich możliwych środków, zwrócić się do wszelkich możliwych instancji dla osiągnięcia czegoś»
2. «wszcząć, omówić jakąś sprawę, zacząć mówić, pisać itp. na jakiś temat, dotknąć jakiegoś tematu»

Poruszyć jakieś kwestie, zagadnienia.

Poruszać ważkie problemy.

3. «wyprowadzić ze stanu obojętności, spokoju, równowagi; wzruszyć, podniecić, wstrząsnąć»

Utwór porusza czytelników.

Był do głębi poruszony tym widokiem.

Coś porusza czyjeś serce, sumienie, czyjąś wyobraźnię, fantazję itp.

◊ Poruszyć kogoś do żywego «dotknąć, oburzyć, rozdrażnić, urazić kogoś»
4. poruszać
poruszyć się - poruszać się «wykonać ruch (sobą); zmienić swoje położenie, swoją postawę»

Poruszył się przez sen.

Flaga poruszała się lekko na wietrze.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • poruszyć — niebo i ziemię; poruszyć niebo i piekło; poruszyć wszystkie sprężyny «użyć wszelkich możliwych sposobów, zwrócić się do wszelkich możliwych instancji dla osiągnięcia czegoś»: Powiedział, że poruszy niebo i ziemię, żeby jakieś miejsce w szpitalu… …   Słownik frazeologiczny

  • poruszyć niebo i ziemię — {{/stl 13}}{{stl 7}} podjąć wszelkie możliwe działania, aby osiągnąć cel, aby coś zrealizować; stanąć na głowie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Poruszyła niebo i ziemię, by go odnaleźć. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • poruszyć (się) — {{/stl 13}}{{stl 7}}ZOB. poruszać (się) I {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • nacisnąć [poruszyć] wszystkie sprężyny — {{/stl 13}}{{stl 7}} użyć wszelkich sposobów, żeby osiągnąć cel : {{/stl 7}}{{stl 10}}Poruszył wszystkie sprężyny, by dopiąć swego. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • poruszać — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, poruszaćam, poruszaća, poruszaćają, poruszaćany {{/stl 8}}– poruszyć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk VIIa, poruszaćszę, poruszaćszy, poruszaćszony {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}}… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • niebo — 1. Być w siódmym niebie «z jakiegoś powodu czuć się szczęśliwym, bardzo się cieszyć»: Pan Tomasz był świeżo po studiach i wszystkie dziewczyny się w nim podkochiwały, ja oczywiście też. Byłam w siódmym niebie, kiedy powiedział mi, że jestem… …   Słownik frazeologiczny

  • zatrzepotać — dk IX, zatrzepotaćoczę (zatrzepotaćocę), zatrzepotaćoczesz (zatrzepotaćocesz), zatrzepotaćocz, zatrzepotaćał 1. «poruszyć czymś szybko, raz po raz, często wywołując tym ruchem szelest, szmer, łopot; zamachać, pomachać» Zatrzepotać chorągiewką.… …   Słownik języka polskiego

  • czuły — 1. Coś jest czyimś czułym punktem, czułym miejscem «jakaś sprawa, jakiś temat itp. są dla kogoś drażliwe, przypominanie ich, mówienie o nich sprawia komuś przykrość»: (...) tylko pamiętaj, ani słowa o wyjeździe, to jest jego czuły punkt. Roz bezp …   Słownik frazeologiczny

  • piekło — pot. Ktoś, coś z piekła rodem «o kimś bardzo złym, trudnym we współżyciu albo o czymś podstępnym, chytrym»: Ukochany jedynak, którym przyjdzie ci się opiekować, może okazać się nieznośnym dzieckiem z piekła rodem. Cosm 7/1999. (...) zaproponował… …   Słownik frazeologiczny

  • struna — 1. Trafić, utrafić, uderzyć itp. w czyjąś czułą strunę; potrącić, poruszyć w kimś jakąś strunę «poruszyć sprawy, na które ktoś jest wrażliwy»: Poruszyłeś swym listem czułą strunę w mej duszy (...). Przekrój 21/2001. Ona chce naprawiać to, co jest …   Słownik frazeologiczny