porządek


porządek
m III, D. \porządekdku, N. \porządekdkiem; lm M. \porządekdki
1. zwykle blm «regularny układ, rozkład, rozstawienie, plan czegoś; należyty ład, stan czegoś; czystość, schludność»

Idealny, wzorowy porządek.

Naturalny, przyrodzony porządek.

Porządek natury.

Porządek w domu, w mieszkaniu.

Porządek w papierach, w korespondencji.

Mieć, utrzymywać coś w porządku.

Dbać o porządek.

Pilnować porządku.

Zachowywać, utrzymywać porządek.

Uczyć dzieci porządku.

Zrobić, zaprowadzić gdzieś porządek.

Doprowadzić coś do porządku.

Gdzieś panuje porządek.

∆Porządek prawny «całokształt przepisów prawnych obowiązujących w państwie»
∆Porządek publiczny, społeczny «ład, spokój, życie zgodne z prawami obowiązującymi w społeczeństwie»
◊ Ładne porządki! Co to za porządki! «ironicznie o złych zwyczajach, złym stanie czegoś; ależ nieporządek!»
◊Być w porządku «zachowywać się właściwie, zgodnie z przyjętymi normami»
◊Zrobić z czymś porządek «zmienić istniejący zły stan rzeczy; ukrócić coś»
◊Zrobić z kimś porządek «zmusić kogoś do posłuchu; skarcić, ukarać kogoś»
◊Przywołać kogoś do porządku «wezwać, zmusić kogoś do spokoju, do właściwego zachowania się»
◊Coś jest (nie jest) w porządku «coś nie odbiega (odbiega) od normy, od należytego stanu; coś jest (nie jest) takie, jak należy; coś funkcjonuje właściwie (niewłaściwie)»
pot. Dla porządku «na wszelki wypadek»
2. blm «następowanie po sobie według ustalonej kolejności, hierarchii; następstwo, układ kolejny czegoś; kolej, kolejność, ciąg, szyk»

Porządek prac.

Porządek obrad.

Porządek chronologiczny.

Wywoływać uczniów w porządku alfabetycznym.

∆Porządek dzienny «lista spraw, które mają stanowić przedmiot obrad na posiedzeniu, zebraniu - oraz ich kolejność»
◊Postawić coś na porządku dziennym «uczynić coś aktualnym, ważnym, często dyskutowanym»
◊Przejść nad czymś do porządku (dziennego) «pominąć, zignorować coś, nie zajmować się czymś, nie dyskutować nad czymś»
◊Coś jest na porządku dziennym «coś stale się powtarza, często się zdarza, zachodzi, występuje»
◊Coś staje, stanęło na porządku dziennym «coś staje się aktualne, ważne; coś stało się przedmiotem częstych dyskusji»
3. tylko w lm «robienie porządku; sprzątanie»

Wielkie, generalne, świąteczne porządki.

Robić porządki.

Zabrać się do porządków.

4. archit. «ustalony w epoce antycznej system konstrukcyjno-kompozycyjny budowli, którego główne elementy (kolumny i belkowanie) powiązane są określonymi proporcjami i odznaczają się jednolitą formą»

Porządek dorycki, joński, koryncki, toskański.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • porządek — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż IIa, D. porządekdku {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 8}}zwykle blm {{/stl 8}}{{stl 7}} stan cechujący się czystością, schludnością, ułożeniem rzeczy w miejscach przeznaczonych dla nich :… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • porządek — 1. Coś jest na porządku dziennym «coś się powtarza, często się zdarza, występuje»: Wiele nauczyłam się też w Stanach, gdzie współpraca nauki z przemysłem jest na porządku dziennym. WO 08/01/2000. 2. Coś jest (nie jest) w porządku «coś nie odbiega …   Słownik frazeologiczny

  • porządek dzienny — {{/stl 13}}{{stl 7}} ustalona kolejność rozpatrywanych spraw, wystąpień, przemówień itp. na posiedzeniu, w czasie obrad; także: lista tych wystąpień, spraw : {{/stl 7}}{{stl 10}}Porządek dzienny obrad. Marszałek odczytał porządek dzienny… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zrobić porządek — {{/stl 13}}{{stl 8}}{z czymś} {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} poprawić stan czegoś przy pomocy radykalnych środków; ukrócić coś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzeba zrobić porządek z szerzącą się korupcją. Najwyższy czas …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dzienny — Coś jest na porządku dziennym zob. porządek 1. Coś staje, stanęło na porządku dziennym zob. porządek 4. Postawić coś na porządku dziennym zob. porządek 8. Przejść nad czymś do porządku dziennego zob. porządek 9. Ujrzeć światło dzienne zob.… …   Słownik frazeologiczny

  • Коровицкий, Александр Сикстович — профессор Московского университета, род. в 1797 г., ум. в 1864 г. Происходил из дворян, учился в Дрогичике у пиаров, затем в белостокской гимназии и Виленском университете, здесь окончил курс 28 июня 1816 г. со степенью кандидата прав и оставлен… …   Большая биографическая энциклопедия

  • Гроицкий — Бартош (Groicki, 1519 99) польстий юрист, автор целого ряда сочинений, посвященных магдебургскому праву (см.). Учился правоведению в краковской акд., был подвойтом краковским (писарем высшего суда). Соч. Г.: Abrogatio et moderatio abusuum et… …   Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона

  • Hugo Kollataj — Hugo Kołłątaj Hugo Kołłątaj Nom de naissance Hugo Kołłątaj Naissance 1er avril 1750 Dederkały Wielkie …   Wikipédia en Français

  • Hugo Kołłątaj — Nom de naissance Hugo Kołłątaj Naissance 1er avril 1750 Dederkały Wielk …   Wikipédia en Français

  • Kollataj — Hugo Kołłątaj Hugo Kołłątaj Nom de naissance Hugo Kołłątaj Naissance 1er avril 1750 Dederkały Wielkie …   Wikipédia en Français