rozwiązać


rozwiązać
dk IX, \rozwiązaćwiążę, \rozwiązaćwiążesz, \rozwiązaćwiąż, \rozwiązaćał, \rozwiązaćany - rozwiązywać ndk VIIIa, \rozwiązaćzuję, \rozwiązaćzujesz, \rozwiązaćzuj, \rozwiązaćywał, \rozwiązaćywany
1. «usunąć węzeł, rozplątać coś związanego na supeł; rozsupłać sznurek, tasiemkę itp., którymi coś jest przewiązane, zawiązane»

Rozwiązać supeł, węzeł, kokardę.

Rozwiązać krawat, sznurowadło, sznurek, tasiemkę.

Rozwiązać paczkę, pęczek, wiązkę, zawiniątko, worek.

∆ Rozwiązać kogoś «uwolnić z więzów kogoś związanego, skrępowanego»
◊ Mieć rozwiązane ręce «być uwolnionym od zobowiązań, mieć swobodę działania»
◊ Coś (np. pieniądze, alkohol) rozwiązuje komuś język «coś skłania, zmusza kogoś do mówienia; coś czyni kogoś wymownym, rozmownym»
2. «uczynić coś nie obowiązującym, unieważnić (zwykle jakiś akt prawny)»

Rozwiązać umowę.

Rozwiązano z nim stosunek służbowy.

Małżeństwo zostało rozwiązane.

3. «spowodować zamknięcie czegoś, zaprzestanie działalności jakiejś organizacji, instytucji; zlikwidować coś»

Rozwiązać sejm.

Rozwiązać spółkę, stowarzyszenie, zespół.

Rozwiązać oddział.

4. «znaleźć właściwe, trafne rozstrzygnięcie, wyjście z jakiejś sytuacji, rozstrzygnąć coś; rozwikłać, wyjaśnić, odgadnąć, odczytać, odcyfrować»

Rozwiązać krzyżówkę, rebus, szaradę.

Nie mógł rozwiązać szyfru.

Wspólnie rozwiązali trudną sprawę.

Nie mogli rozwiązać tej kwestii.

Nie dająca się rozwiązać zagadka.

To by nam rozwiązało wszelkie trudności.

∆ Rozwiązać skrót «podać pełne brzmienie skrótu»
mat. Rozwiązać równanie, zadanie «znaleźć niewiadomą wielkość albo działanie odpowiadające na pytanie zawarte w zadaniu, a pozostające w związku z podanymi w nim wiadomymi»
5. «zaprojektować coś; zrealizować, wykonać coś w myśl założeń, pomysłu, planu, projektu architektonicznego, konstrukcyjnego, plastycznego»

Funkcjonalnie rozwiązane wnętrza.

Znakomicie rozwiązany węzeł komunikacyjny.

Niewłaściwie rozwiązano elewację pod względem kolorystycznym.

rozwiązać się - rozwiązywać się
1. «zostać rozwiązanym, ulec rozwiązaniu»
a) «rozplątać się, rozsupłać się»

Sznurowadło mi się rozwiązało.

◊ Język się komuś rozwiązał «ktoś zaczął dużo mówić; ktoś się stał nagle wymowny, rozgadał się»
b) «o związku, organizacji, instytucji itp.: zostać zlikwidowanym, przestać istnieć»

Zespół się rozwiązał.

Stowarzyszenie się rozwiązało.

c) «zostać załatwionym, zakończonym, rozstrzygniętym; rozstrzygnąć się, rozwikłać się»

Sprawa się rozwiązała bez jego udziału.

Tajemnica się w końcu rozwiązała.

d) rzad. «zostać unieważnionym, przestać obowiązywać»

Po trzech latach umowa się rozwiązała.

2. «uwolnić się z więzów, rozwiązać sobie więzy, pęta»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • rozwiązać — Coś rozwiązuje komuś ręce «coś przestaje kogoś krępować, ograniczać, umożliwia komuś swobodę działania»: Zwycięstwo nad cesarzem rozwiązało Bolesławowi ręce. Stosunki z Czechami polepszyły się, i to w sposób pomyślny dla Polski, która ostatecznie …   Słownik frazeologiczny

  • rozwiązać (się) — {{/stl 13}}{{stl 7}}ZOB. rozwiązywać (się) {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • rozwiązać się — Język się komuś rozwiązuje, rozwiązał zob. język 5 …   Słownik frazeologiczny

  • rozwiązywać się – rozwiązać się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} zdejmować więzy z samego siebie, rozplątując je; uwalniać samego siebie z więzów : {{/stl 7}}{{stl 10}}Spętany jeniec zdołał się rozwiązać. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • rozwiązywać – rozwiązać — {{/stl 13}}{{stl 8}}{komuś} {{/stl 8}}język {{/stl 13}}{{stl 7}} skłaniać kogoś do rozmowy, wielomówności, niekiedy do zdradzenia jakiejś tajemnicy : {{/stl 7}}{{stl 10}}Coś rozwiązuje komuś język. Groźba tortur rozwiązała jeńcowi język. Miód… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • rozwiązywać — → rozwiązać …   Słownik języka polskiego

  • rozwiązywać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk Ib, rozwiązywaćzuję, rozwiązywaćzuje, rozwiązywaćany {{/stl 8}}– rozwiązać {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IIa, rozwiązywaćwiążę, rozwiązywaćwiąże, rozwiązywaćwiąż, rozwiązywaćany {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • porozwiązywać — dk VIIIa, porozwiązywaćzuję, porozwiązywaćzujesz, porozwiązywaćzuj, porozwiązywaćywał, porozwiązywaćywany 1. «rozwiązać kolejno wiele rzeczy związanych, zawiązanych» Porozwiązywać paczki, bagaże. Porozwiązywać zasupłane sznurki. Porozwiązywać… …   Słownik języka polskiego

  • rozsznurować — dk IV, rozsznurowaćruję, rozsznurowaćrujesz, rozsznurowaćruj, rozsznurowaćował, rozsznurowaćowany rozsznurowywać ndk VIIIa, rozsznurowaćowuję, rozsznurowaćowujesz, rozsznurowaćowuj, rozsznurowaćywał, rozsznurowaćywany «rozwiązać i wywlec lub… …   Słownik języka polskiego

  • rozwiązanie — n I 1. rzecz. od rozwiązać Rozwiązanie supła, węzła. Rozwiązanie małżeństwa. Kompromisowe rozwiązanie sprawy. Klucz do rozwiązania szyfru, zagadki. Dążyć do pokojowego rozwiązania konfliktu. Rozwiązanie tajemnicy …   Słownik języka polskiego