budować


budować
ndk IV, \budowaćduję, \budowaćdujesz, \budowaćduj, \budowaćował, \budowaćowany
1. «wznosić budowlę, jej części lub zespoły»

Budować dom, drogę, kanał, komin fabryczny, osiedle mieszkaniowe.

Budować z cegły, z prefabrykatów.

◊ Budować na czymś «opierać na czymś nadzieje, liczyć na coś»
przen. «tworzyć, organizować»

Budować nowe państwo.

Budować szczęście.

2. «konstruować maszyny, urządzenia techniczne»

Budować silniki samochodowe, samolotowe.

3. «kreślić figury geometryczne»

Budować trapez, trójkąt.

4. «wpływać dodatnio na kogo, przyczyniać się do czyjegoś doskonalenia; działać budująco»

Budować kogoś swoim przykładem.

budować się
1. «być budowanym, wznoszonym»

Obok buduje się zakład przemysłowy.

Buduje się nowa szkoła.

2. «stawiać sobie dom»

Będziemy się na wiosnę budować.

3. «podnosić się moralnie na duchu z jakiegoś powodu»

Budował się jej zachowaniem.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • budować — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk Ia, budowaćduję, budowaćduje, budowaćany {{/stl 8}}– wybudować {{/stl 13}}{{stl 8}}dk Ia, {{/stl 8}}zbudować {{/stl 13}}{{stl 8}}dk Ia {{/stl 8}}{{stl 7}} wznosić jakiś obiekt z elementów i wiązać go trwale z gruntem …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • budować — Budować, stawiać zamki na lodzie, na piasku; budować coś na piasku «snuć marzenia, projekty niemające realnych szans urzeczywistnienia; także: opierać się na niepewnych podstawach»: To jest taki plan minimum, a co więcej uda się osiągnąć, pokaże… …   Słownik frazeologiczny

  • budować się I– wybudować się — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} budować dla siebie dom mieszkalny : {{/stl 7}}{{stl 10}}Budować się przez kilka lat. Budować się bez zezwolenia. Wybudować się na działce pod lasem. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • budować [stawiać] zamki na lodzie — {{/stl 13}}{{stl 7}} snuć jakieś nierealne plany, projekty : {{/stl 7}}{{stl 10}}Przestał budować zamki na lodzie i wziął się do robienia pieniędzy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • budować się II – zbudować się — {{/stl 13}}{{stl 7}} wzmacniać własne przekonania w chwilach zwątpienia, słysząc, widząc u kogoś, w czymś coś dowodzącego słuszności tych przekonań; podnosić się na duchu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Budowałem się zawsze uczciwością i uprzejmością… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zamek — Budować, stawiać zamki na lodzie, na piasku zob. budować …   Słownik frazeologiczny

  • piasek — 1. Chować głowę w piasek «udawać, że się czegoś nie rozumie, nie wie, nie dostrzega, uchylać się od jakiegoś działania, podjęcia decyzji, stchórzyć przed czymś»: Pocieszające jest to, że w niektórych placówkach oświatowych przestano chować głowę… …   Słownik frazeologiczny

  • lód — 1. Bryła lodu «o kimś, kto jest oschły, pozbawiony uczuć lub nie umie ich okazać» 2. Kraina wiecznych lodów «Arktyka» 3. Lody topnieją «znika atmosfera obcości lub wrogości»: W ponurej ciszy żołnierskie głowy pochylały się nad miskami. Nikt… …   Słownik frazeologiczny

  • ciągnąć — ndk Va, ciągnąćnę, ciągnąćniesz, ciągnąćnij, ciągnąćnął, ciągnąćnęła, ciągnąćnęli, ciągnąćnięty (ciągnąćniony) 1. «przesuwać, wlec kogoś, coś; prowadzić, przewozić, przeciągać kogoś, coś z wysiłkiem, trudem, przezwyciężając opór» Ciągnąć… …   Słownik języka polskiego

  • dobudowywać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk Ib, dobudowywaćowuję, dobudowywaćowuje, dobudowywaćany {{/stl 8}}– dobudować {{/stl 13}}{{stl 8}}dk Ia, dobudowywaćduję, dobudowywaćduje, dobudowywaćany {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień