sprzed


sprzed
przyimek składający się z ubezdźwięcznionego przyimka z i przyimka przed (łączący się z rzeczownikiem w dopełniaczu), oznaczający:
1. «taki, który pochodzi z miejsca położonego przed czymś określonym przez towarzyszący przyimkowi rzeczownik»

Samochód odjechał sprzed domu.

Zawrócić sprzed drzwi.

pot. Sprzątnąć, zabrać coś komuś sprzed nosa, coś uciekło komuś sprzed nosa «zabrać komuś niespodziewanie coś, co już zdawało się być jego; coś zniknęło, ominęło kogoś niespodziewanie»
2. «pochodzący z okresu poprzedzającego coś oznaczonego przez towarzyszący przyimkowi rzeczownik»

Znajomy sprzed wojny.

Dokument sprzed rewolucji francuskiej.

3. «pochodzący z okresu określonego przez towarzyszący przyimkowi rzeczownik, oznaczający jakiś czas»

Meldunek sprzed godziny.

Fotografia sprzed dwóch lat.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • sprzed — {{/stl 13}}{{stl 8}}przyim., łączy się z dopełniaczem {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} wskazuje na punkt wyjścia ruchu znajdujący się przed czymś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Odszedł sprzed zamkniętych drzwi. Autobus… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • sprzed wieków — {{/stl 13}}{{stl 7}} o rzeczach (żartobliwie): z minionych czasów, starodawny, staroświecki : {{/stl 7}}{{stl 10}}Suknia sprzed wieków. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • nos — 1. Coś kręci, wierci kogoś w nosie «coś drażni czyjś węch, wywołuje uczucie pieczenia, swędzenia w nosie»: (...) dopiero westchnął z ulgą, kiedy się znaleźli w podsieniach domu i na świeżym powietrzu. Zapach ciężkich pachnideł wiercił mu jeszcze… …   Słownik frazeologiczny

  • uciec — {{/stl 13}}{{stl 8}}{komuś} {{/stl 8}}sprzed nosa {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} uciec, zbiec komuś w sytuacji, kiedy niemal pewne było schwytanie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Złodziej uciekł policji sprzed nosa.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zdmuchnąć — Zdmuchiwać proch przed kimś, sprzed czyichś stóp, nóg zob. proch 7. Zdmuchnąć komuś coś, kogoś sprzed nosa zob. nos 20 …   Słownik frazeologiczny

  • zdmuchiwać — proch przed kimś, sprzed czyichś stóp, nóg zob. proch 7. Zdmuchnąć komuś coś, kogoś sprzed nosa zob. nos 20 …   Słownik frazeologiczny

  • nos — m IV, D. a, Ms. nossie; lm M. y 1. «narząd powonienia, u kręgowców wyższych także początek dróg oddechowych; u ludzi najbardziej wystająca część twarzy znajdująca się między oczami i czołem a ustami» Cienki, długi, duży, krzywy, mały, mięsisty,… …   Słownik języka polskiego

  • przedwojenny — przedwojennynni «pochodzący sprzed wojny; taki, który był, istniał przed wojną; (dziś zwykle: odnoszący się do okresu sprzed II wojny światowej)» Ustawa przedwojenna. Dwudziestolecie przedwojenne. Przedwojenna prasa literacka …   Słownik języka polskiego

  • zdmuchnąć — dk Va, zdmuchnąćnę, zdmuchnąćniesz, zdmuchnąćnij, zdmuchnąćnął, zdmuchnąćnęła, zdmuchnąćnęli, zdmuchnąćnięty, zdmuchnąćnąwszy zdmuchiwać ndk VIIIb, zdmuchuję, zdmuchujesz, zdmuchuj, zdmuchnąćiwał, zdmuchnąćiwany 1. «dmuchnąwszy usunąć coś skądś;… …   Słownik języka polskiego

  • nos — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. a, Mc. nossie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} narząd powonienia u kręgowców wyższych; również początek dróg oddechowych; u ludzi wysunięta część twarzy między oczami, czołem i… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień