strzec


strzec
ndk XI, strzegę, strzeżesz, strzeż, strzegł, strzeżony
«mieć kogoś, coś pod dozorem, stać na straży czegoś, uważać na kogoś, na coś; opiekować się, chronić, pilnować»

Bacznie, pilnie, troskliwie strzec kogoś, czegoś.

Strzec dziecka, domu, dobytku.

Strzec granic państwa.

Strzec kogoś przed niebezpieczeństwem, przed wrogiem.

Strzec czegoś przed kradzieżą, przed zaginięciem, przed zniszczeniem.

◊ Strzec sekretu, tajemnicy «być dyskretnym, nie rozgłaszać czegoś; dochowywać sekretu, tajemnicy»
◊ Strzec kogoś, czegoś jak oka w głowie, podn. jak źrenicy oka «strzec kogoś lub czegoś bardzo pilnie, troskliwie»
□ Strzeżonego Pan Bóg strzeże «ostrożności nigdy nie za dużo»
strzec się «być ostrożnym, mieć się na baczności, uważać; wystrzegać się, unikać kogoś, czegoś»

Strzec się wroga, złodzieja, złych ludzi.

Strzec się długów.

Strzec się zaziębienia.

□ Gdy szukasz rady, strzeż się zdrady.

Słownik języka polskiego . 2013.

  • strzec — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk Vd, strzegę, strzeże, strzeż, strzegł, strzegli, strzeżony {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} czuwać nad kimś, nad czymś; mieć nadzór; stać na straży, pilnować, chronić, ochraniać :… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • strzec — kogoś, czegoś jak oka w głowie, jak źrenicy oka zob. oko 46 …   Słownik frazeologiczny

  • strzec się — {{/stl 13}}{{stl 7}} być uważnym, ostrożnym, czujnym; mieć się na baczności, unikać kogoś, czegoś; wystrzegać się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Strzec się wroga, kobiet. Strzec się hańby, długów. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • strzec się — kogoś, czegoś jak ognia, jak morowego powietrza, jak (morowej) zarazy zob. unikać …   Słownik frazeologiczny

  • pilnować [strzec] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś, czegoś} {{/stl 8}}jak oka w głowie {{/stl 13}}{{stl 7}} pilnować bardzo czujnie, uważać coś za rzecz najcenniejszą, najważniejszą : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ktoś strzeże dokumentów, majątku jak oka w głowie. Pilnuj małego… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • unikać [strzec się, wystrzegać się] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{czegoś} {{/stl 8}}jak ognia {{/stl 13}}{{stl 7}} unikać czegoś bardzo, wystrzegać się skrupulatnie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jak ognia unikał rozmów na temat swojego życia osobistego. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Polish Army oaths — Polish Armed Forces Branches …   Wikipedia

  • oko — 1. Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało «zwrot podkreślający wyjątkowość i rzadkość czegoś»: (...) jeżeli zaufacie Ewangelii – zobaczycie rzeczy, których ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, a które Bóg przygotował dla tych, co Go… …   Słownik frazeologiczny

  • oko — n II, N. okiem 1. lm M. oczy, D. oczu (ócz), N. oczami (oczyma) «narząd wzroku; u ludzi i kręgowców złożony z kulistej gałki ocznej i układu pomocniczego, obejmującego narząd łzowy, spojówkę, powieki, mięśnie; także zmysł widzenia, wzrok;… …   Słownik języka polskiego

  • unikać — Unikać, strzec się, wystrzegać się kogoś, czegoś jak ognia, jak morowego powietrza, jak (morowej) zarazy; stronić od kogoś, od czegoś jak od ognia, jak od morowego powietrza, jak od (morowej) zarazy «unikać, strzec się kogoś, czegoś bardzo… …   Słownik frazeologiczny