ściana


ściana
ż IV, CMs. \ściananie; lm D. \ścianaan
1. «pionowa płaszczyzna ograniczająca lub przedzielająca wnętrze budynku, zrobiona z cegły, betonu, drewna itp.»

Ściana zewnętrzna, frontowa, boczna.

Ściana pomalowana, pokryta tapetą.

Odrapana, spękana ściana.

Wznosić, tynkować, bielić ściany.

Przedzielić pomieszczenie ścianą.

Odwrócić się do ściany.

Przybić półkę do ściany.

Oprzeć się o ścianę.

Wbić gwóźdź w ścianę.

Powiesić obraz na ścianie.

Słyszeć głos przez ścianę.

Ściany drżą, chwieją się.

Ściana osiada, zapada się, pęka, rysuje się.

bud. Ściana działowa «ściana izolacyjna, wewnętrzna o małej grubości i o małym ciężarze, rozdzielająca pomieszczenia»
∆ Ściana nośna «ściana przenosząca na fundament lub na inne elementy budowli ciężar własny i obciążenia od innych elementów, np. od dachów, stropów, balkonów»
∆ Ściana szczytowa «zewnętrzna, boczna ściana budowli»
∆ Ślepa ściana «ściana bez otworów okiennych i drzwiowych»
◊ W czterech ścianach «w mieszkaniu»
◊ Być, mieszkać itp. z kimś przez ścianę «być, mieszkać itp. w sąsiednim, przylegającym pokoju, domu»
◊ Blady, biały jak ściana; zblednąć jak ściana «bardzo blady; bardzo zblednąć (zwykle pod wpływem gwałtownych wzruszeń)»
◊ (Choć) bij, tłucz głową (łbem) o ścianę «zwrot podkreślający daremność jakichś wysiłków»
◊ (Choć) wbij zęby w ścianę «nic nie pomoże, jest się bezradnym wobec braku żywności, głodu»
◊ Jak groch (albo grochem) o ścianę «o słowach, prośbie, perswazji: (być) bez oddźwięku, bez żadnego skutku»
◊ Mówić, gadać (jak) do ściany «mówić do kogoś, kto nie reaguje na słowa»
◊ Podpierać ściany, ścianę «stać pod ścianą nie biorąc udziału w ogólnej zabawie; o kobiecie: nie mieć powodzenia na zabawie, nie być proszoną do tańca»
◊ Ściany mają uszy «ktoś niepożądany może usłyszeć, trzeba się strzec, żeby ktoś nie podsłuchał»
posp. Postawić kogoś pod ścianą; pójść pod ścianę «skazać na rozstrzelanie; zostać skazanym na śmierć przez rozstrzelanie»
przen.

Ściana ognia.

Ściana lasu, drzew.

Ściana deszczu.

2. «zewnętrzna, zwykle pionowa, płaszczyzna ograniczająca jakiś przedmiot, jakieś wnętrze; bok»

Ściana skrzyni, koszyka.

Ściana akwarium.

Ściana kotła.

3. «strome, prawie pionowe skaliste zbocze górskie»

Zdobyć ścianę.

Pokonać północną ścianę Giewontu.

4. górn. «wyrobisko znacznej długości, ograniczone po bokach chodnikami, służące do masowego wydobywania kopaliny ze złoża»
5. mat. «płaszczyzna lub część płaszczyzny ograniczająca wielościan; w kryształach: płaszczyzna ograniczająca kryształ, będąca płaskim wielobokiem przecinającym się z innymi płaszczyznami kryształu wzdłuż krawędzi»

Ściany boczne ostrosłupa.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • ściana — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. ściananie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} pionowa płaszczyzna, stanowiąca zwykle element konstrukcyjny jakiegoś budynku, wytyczająca granicę tego budynku albo oddzielająca,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ściana — 1. Biegać, miotać się od ściany do ściany «nerwowo chodzić po pokoju, rozmyślając o czymś lub oczekując na coś lub na kogoś» 2. pot. (Choć) wbij zęby w ścianę «zwrot podkreślający bezradność wobec jakiejś sytuacji, zwłaszcza wobec braku żywności» …   Słownik frazeologiczny

  • blady jak ściana [papier, płótno] — {{/stl 13}}{{stl 7}} bardzo blady : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zrobił się ze strachu blady jak ściana. Pogotowie zabrało blade jak płótno dziecko. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Krzysztof Zanussi — (2010) Données clés Naissance …   Wikipédia en Français

  • cztery — W cztery oczy «na osobności, sam na sam»: (...) na ogół przywódcy najpierw rozmawiali w cztery oczy, a dopiero potem, kiedy już było wiadomo, kto i w czym nie odpuści, zapraszali ministrów, doradców i ekspertów (...) W. Górnicki, Szerpa. Cztery… …   Słownik frazeologiczny

  • płacz — i zgrzytanie zębów a) «ewangeliczne określenie mąk piekielnych» b) żart. «ciężka sytuacja, zmartwienie, kłopot»: Tili zapomniała przysunąć matce sos i wpadła na pięćdziesiąt groszy. Był płacz i zgrzytanie zębów. M. Wańkowicz, Ziele. Dolina płaczu …   Słownik frazeologiczny

  • postawić — 1. Postawić gdzieś stopę, nogę (pierwszy raz) «być gdzieś, znaleźć się gdzieś (po raz pierwszy)»: (...) człowiek po raz pierwszy w dziejach ludzkości miał zamiar postawić stopę na Księżycu. C. Kuriata, Spowiedź. Niemal od pierwszej chwili, gdy… …   Słownik frazeologiczny

  • śmierć — 1. Biała śmierć a) «narkotyki, zwłaszcza kokaina»: Wobec wynikającego z handlu narkotykami oczywistego zagrożenia życia i zdrowia milionów obywateli, Stany Zjednoczone postanowiły przeznaczyć poważne środki finansnowe za walkę ze źródłem białej… …   Słownik frazeologiczny

  • zblednąć — jak ściana, jak papier, jak płótno, jak chusta itp. «stać się bardzo bladym, bardzo poblednąć»: (...) wyrwany ze snu Marek uniósł się na łokciach, spojrzał ojcu prosto w twarz i zbladł jak ściana. K. Dunin, Tabu. – Żreć dawajcie, do stu piorunów! …   Słownik frazeologiczny

  • kolankowy — 1. «mający kształt kolanka, wygięty półokrągło» Cyrkiel kolankowy. ∆ bud. Ściana kolankowa «ściana między stropem najwyższego piętra budynku a dolną częścią połaci dachu, zwiększająca użytkową wysokość poddasza» 2. «o źdźbłach, łodygach… …   Słownik języka polskiego