ściągać


ściągać
ndk I, \ściągaćam, \ściągaćasz, \ściągaćają, \ściągaćaj, \ściągaćał, \ściągaćany - ściągnąć dk Va, \ściągaćnę, \ściągaćniesz, \ściągaćnij, \ściągaćnął, \ściągaćnęła, \ściągaćnęli, \ściągaćnięty, \ściągaćnąwszy
1. «ciągnąc opuszczać na dół, usuwać skądś; zsuwać»

Ściągnąć obrus ze stołu.

Ściągnąć banderę z masztu.

Ściągnąć statek z mielizny.

2. «ciągnąc zdejmować coś z czegoś lub z kogoś (zwykle jakąś część ubrania)»

Ściągnąć z rannego koszulę.

Ściągnąć rękawiczki, buty.

Ściągnąć pierścionek z palca.

Ściągnąć skórę z zająca, z węgorza.

◊ Ściągnąć kogoś z łóżka «zmusić kogoś do wstania z łóżka, obudzić»
3. «mocno związywać, ściskać czymś, np. pasem, sznurkiem; ciągnąc zaciskać; zwykle w ndk - o pasie, rzemieniu itp.: ciasno opasywać»

Ściągnąć walizkę rzemieniem.

Ściągnąć sukienkę paskiem.

Pasek ściąga talię.

∆ Ściągać konia; Ściągać cugle, lejce, wodze «ciągnąc mocno lejce, cugle, hamować konia, osadzać go w miejscu»
4. «stopniowo, powoli przybywać gdzieś z wielu miejsc, schodzić się»

Widzowie ściągali do cyrku.

Trzoda ściągała z pastwisk.

5. «gromadzić, skupiać, przyciągać»

Ściągał do domu drewno na opał.

∆ Ściągać (z kogoś) podatki, należności, opłaty itp. «zmuszać kogoś do zapłacenia podatków, do uiszczenia należności, opłat itp.; egzekwować»
◊ Ściągać czyjeś spojrzenia, oczy, wzrok, uwagę «zwracać na siebie uwagę, stawać się przedmiotem zainteresowania»
◊ Ściągać na siebie gniew, nieszczęście, hańbę, niełaskę itp. «prowokować, kierować na siebie, wywoływać gniew, nieszczęście, hańbę, niełaskę itp.»
6. «powodować czyjeś przybycie w dane miejsce; sprowadzać, zwabiać, przyciągać, być przyczyną gromadzenia się, schodzenia się gdzieś»

Ściągnąć córkę do siebie na wieś.

Ściągnąć najlepszych lekarzy do chorego.

Ściągnąć przyjaciela z zagranicy.

Występy jej ściągały tłumy.

Wystawa ściągnęła wielu zwiedzających.

Ściągnąć posiłki.

Ściągnąć pomoc.

Ściągać na siebie przeciwnika.

◊ Ściągnąć sobie kogoś na kark «spowodować niepożądane przybycie kogoś»
7. «odprowadzać, wydobywać skądś ciecz za pomocą rur, drenów itp.; zlewać, odciągać, wypompowywać»

Ściągać piwo z antałka, z beczki.

Ściągać wino z gąsiora do butelek.

Ściągać ropę z rany.

8. «powodować zmniejszenie się czegoś, np. przez kurczenie, marszczenie, wysuszanie»

Ściągnąć brwi.

Twarz ściągnięta z zimna, z bólu.

∆ Środki ściągające «leki o działaniu przeciwzapalnym, kurczące naczynia krwionośne i hamujące krwawienia, działające słabo znieczulająco i przeciwbakteryjnie; stosowane w schorzeniach skóry i błon śluzowych»
9. pot. «zabierać po kryjomu cudzą własność; kraść»

Ściągnąć komuś sto złotych.

10. uczn. «odpisywać rozwiązane zadanie szkolne od kolegi lub ze ściągaczki; korzystać na lekcji po kryjomu z książki albo z zeszytu przy odpowiedzi ustnej lub pisemnej»

Ściągać na klasówce.

Ściągnąć rozwiązanie zadania.

ściągać się - ściągnąć się
1. «opasywać się czymś ciasno, ściskać się czymś»

Ściągnąć się paskiem.

2. «ulec skurczeniu»

Twarz ściągnęła się od mrozu.

3. jęz. «ulegać kontrakcji, redukować się»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • ściągać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, ściągaćam, ściągaća, ściągaćają, ściągaćany {{/stl 8}}– ściągnąć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IVa, ściągaćnę, ściągaćnie, ściągaćnij, ściągaćnął, ściągaćnęli {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ściągać — 1. Ściągnąć kogoś z łóżka «obudzić kogoś i zmusić go do wstania z łóżka»: Żołnierze ściągnęli mnie z łóżka, kazali położyć się twarzą do ziemi, związali mi ręce na plecach. Rzecz 04/04/2000. 2. Ściągnąć komuś kogoś na głowę, na kark, pot. na łeb… …   Słownik frazeologiczny

  • ściągać — 1) (Especially about money) To demand and obtain by force; to exact; to enforce 2) Przepisywać od kogoś odpowiedzi lub po kryjomu korzystać podczas egzaminu z niedozwolonej pomocy naukowej zawierającej odpowiedzi Eng. To copy …   Słownik Polskiego slangu

  • ściągać się – ściągnąć się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} kurczyć się, fałdować się; ulegać kurczeniu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Twarz ściągnęła się w grymasie. Firanki ściągnęły się w praniu. Popraw chodnik, bo znowu się ściągnął! {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ściągnąć — → ściągać …   Słownik języka polskiego

  • sznurować — ndk IV, sznurowaćruję, sznurowaćrujesz, sznurowaćruj, sznurowaćował, sznurowaćowany 1. «łączyć dwa brzegi czegoś przewlekając sznurek, tasiemkę przez dziurki; dawniej też: krępować, związywać sznurem» Sznurować buty. Sznurować gorset. Sznurować… …   Słownik języka polskiego

  • robić — 1. Mieć co robić «mieć dużo zajęć, obowiązków»: (...) odbiorców przesyłek i przekazów pocztowych jest bez liku – listonosze mają co robić. SN 14/01/1999. 2. Nic sobie nie robić, niewiele sobie robić z kogoś, z czegoś «lekceważyć kogoś, coś»:… …   Słownik frazeologiczny

  • sznurować — Sznurować, zasznurować usta, wargi a) «zaciskać, zacisnąć, ściągać, ściągnąć usta»: (...) jego pochwały wypowiedziane jakby z przymusem przez zasznurowane usta, odczułem prawie jak zniewagę. J. Czapski, Patrząc. b) «mówić mało, być powściągliwym… …   Słownik frazeologiczny

  • ukręcić — 1. pot. Ukręcić czemuś łeb «udaremnić coś, zahamować szerzenie się czegoś, zlikwidować coś»: W mig zatuszował sprawę, załatwił zwolnienie za kaucją i odszkodowanie, ukręcił łeb procesowi sądowemu (...). TRO 38/1993. 2. pot. Ukręcić komuś głowę,… …   Słownik frazeologiczny

  • usta — 1. Być na ustach wszystkich «być powszechnie wspominanym, być przedmiotem rozmów»: Najwyższy czas dowiedzieć się czegoś o słodkiej Penelope Cruz, bo już niedługo będzie na ustach wszystkich. Cosm 7/2000. 2. Coś przechodzi z ust do ust «coś jest… …   Słownik frazeologiczny