tył


tył
m IV, D. -u, Ms. tyle; lm M. -y
1. «część, strona czegoś przeciwległa w stosunku do przodu, frontu, najdalej położona w stosunku do części przedniej danego przedmiotu; u człowieka: część ciała po stronie pleców, u zwierząt: część ciała najdalej położona od głowy»

Tył głowy.

Tył samochodu.

Tył domu.

Tył bluzki, palta, sukni.

Przejść na tył wagonu.

Stanąć siedzieć, odwrócić się tyłem do kogoś, czegoś.

∆ Na tyłach, na tyły czegoś (domów, zabudowań itp.) «na terenie leżącym, na teren leżący za czymś (za domem, za zabudowaniami itp.
∆ Iść, posuwać się, jechać itp. tyłem «nie będąc odwróconym twarzą w kierunku, w którym się idzie, jedzie, krocząc wstecz posuwać się; o pojazdach: jechać wstecz nie zmieniając pozycji pojazdu»
∆ Wejść, wprowadzić kogoś itp. od tyłu, tyłem; wejście, pokój od tyłu «wejść, wprowadzić kogoś drzwiami znajdującymi się w tylnej, niefrontowej części domu; wejście, pokój, znajdujące się w tej części»
∆ Nałożyć, włożyć coś tyłem na przód «nałożyć, włożyć jakąś część garderoby odwrotnie (zwykle przez pomyłkę), tak że tył danej rzeczy znajduje się od strony twarzy»
posp. Wystawić kogoś tyłem do wiatru «zawieść kogoś, oszukać, wyprowadzić kogoś w pole»
2. «przestrzeń znajdująca się poza kimś lub czymś, kierunek przeciwny do kierunku patrzenia (w odniesieniu do osoby lub rzeczy, wokół której się coś dzieje, będącej ośrodkiem zainteresowania)»

Zrobić krok w tył, do tyłu.

Uskoczyć, obejrzeć się do tyłu.

Iść w tyle za innymi.

Kiwać się w przód i w tył.

Tłum napierał z przodu i z tyłu.

Założyć ręce w tył, do tyłu.

∆ W tył zwrot «komenda nakazująca komuś obrócenie się o 180°»
◊ Pozostawać, pozostać, wlec się w tyle za kimś, za czymś «nie dorównywać komuś lub czemuś pod jakimś względem, być gorszym od kogoś, czegoś»
pot. Być do tyłu z czymś (np. z robotą) «nie nadążać z czymś»
3. tylko w lm «obszar położony poza frontem; także: ogół sił i środków ujętych w system organizacyjny, przeznaczonych do zaopatrywania wojsk we wszystko, co jest im niezbędne na polu walki»

Desant zrzucony na tyły wroga.

Wycofać batalion na tyły.

Ulokować szpital na tyłach frontu.

4. rzad. «pośladki; tyłek»
zwykle w książk. zwrocie: Podać tył (np. w walce) «uciec, wycofać się»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • tyl — tyl·a·rus; tyl·as·ter; tyl·i·on; zy·go·dac·tyl·ism; bre·tyl·i·um; per·oxy·ace·tyl; tri·bu·tyl·tin; ar·ti·o·dac·tyl; bu·tyl·ate; dac·tyl·ic; lep·to·dac·tyl; pe·ris·so·dac·tyl; poly·dac·tyl; syn·dac·tyl; tri·tyl·odont; zy·go·dac·tyl; as·par·tyl;… …   English syllables

  • tył — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. u, Mc. tyle {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} część, strona czegoś przeciwna w stosunku do przodu, przedniej, frontowej strony czegoś; usytuowana najdalej w odniesieniu do części… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Tyl — Constelación Draco Ascensión recta α 19h 48min 10,35s Declinación δ +70º 16’ 04,5’’ Distancia …   Wikipedia Español

  • Tyl — is the name of* Josef Kajetán Tyl, Czech playwright * IATA code of the Cap. FAP Victor Montes Arias Airport in Talara, Piura, Peru * Noel Jan Tyl, American astrologer * Epsilon Draconis, a star in Draco constellation * a word in Russian meaning… …   Wikipedia

  • TYL — steht für: Flughafen Talara in Peru (IATA Code) Tyl steht für: Epsilon Draconis, Stern im Sternbild Drache Josef Kajetán Tyl (1808–1856), tschechischer Dramatiker Siehe auch: Til …   Deutsch Wikipedia

  • tyl — sb., len el. let, ler, lerne, i sms. tyl el. tyls , fx tyl(s)kjole …   Dansk ordbog

  • Tyl —   [til], Josef Kajetán, tschechischer Schriftsteller, * Kuttenberg 4. 2. 1808, ✝ Pilsen 11. 7. 1856; schrieb neben einem Roman und Erzählungen v. a. heitere Volksstücke, historische Dramen sowie Märchenspiele (»Strakonický dudák aneb Hody divých… …   Universal-Lexikon

  • ætyl — æ|tyl sb., en el. et, er, erne (en atomgruppe) …   Dansk ordbog

  • tyl — obs. form of till prep. and conj …   Useful english dictionary

  • Tyl — Datenbanklinks zu Tyl / ε Draconis Doppelstern Tyl (ε Dra) Beobachtungsdaten …   Deutsch Wikipedia