uchować


uchować
dk I, \uchowaćam, \uchowaćasz, \uchowaćają, \uchowaćaj, \uchowaćał, \uchowaćany
1. «ustrzec, uchronić, obronić; zachować»

Uchować przed złem.

Uchować kogoś przed zmartwieniami, przed niebezpieczeństwem, przed niedostatkiem.

◊ Nic, niczego przed kimś nie można uchować, nie uchowasz «ktoś wszystko ruszy, weźmie, zobaczy»
◊ Uchowaj Boże «absolutnie nie, nic podobnego»
2. «wychować, odchować, wyhodować»

Uchować byczka, kozę, owcę.

uchować się
1. «ujść zniszczeniu, uchronić się, ustrzec się, zachować się»

Żadna tajemnica się nie uchowa.

Uchowały się dawne obyczaje.

Samowar uchował się na strychu.

◊ Nic się przed kimś nie uchowa «ktoś wszystko ruszy, zobaczy, weźmie»
2. przestarz. «zostać, utrzymać się przy życiu; wyżyć»

Jedno dziecko zmarło, dwoje się uchowało.

Nie bądź taki mądry, bo się nie uchowasz.

◊ Ktoś się jakimś uchował; gdzie się taki uchował «ktoś się ostał, pozostał jako jeden z nielicznych; skąd się taki wziął»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • uchować — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. dk VIIIa, uchowaćam, uchowaća, uchowaćają, uchowaćany {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} wyhodować : {{/stl 7}}{{stl 10}}Gospodarz uchował dwa piękne byczki. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • uchować — Nic, niczego przed kimś nie można uchować, nie uchowasz «ktoś wszystko ruszy, weźmie, zobaczy» …   Słownik frazeologiczny

  • uchować się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} przetrwać, zachować się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Przed tym poszukiwaczem nic się nie uchowa. Mimo zawieruchy wojennej uchował się zabytkowy ratusz. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • uchować się — 1. pot. Jak, gdzie się taki uchował «powiedzenie wyrażające zdziwienie, że istnieje ktoś o tak rzadkich, niespotykanych cechach, skąd się taki wziął»: (...) mnie się zdaje, że taki, co nie umie żyć dla siebie, nie umie żyć i dla innych. – Ba,… …   Słownik frazeologiczny

  • starokawalerstwo — n III, Ms. starokawalerstwowie, blm «stan starokawalerski, bycie starym kawalerem» Żyć, uchować się w starokawalerstwie …   Słownik języka polskiego

  • ustrzec — dk XI, ustrzegę, ustrzeżesz, ustrzeż, ustrzegł, ustrzeżony, ustrzegłszy «strzegąc uchronić, uchować przed czymś; upilnować, ocalić» Ustrzec dzieci od złych wpływów. Ustrzec kogoś przed chorobą. ustrzec się «uchronić się przed czymś, przed kimś,… …   Słownik języka polskiego