użyć


użyć
dk Xa, użyję, użyjesz, użyj, użył, użyty - używać ndk I, \użyćam, \użyćasz, \użyćają, \użyćaj, \użyćał, \użyćany
1. «posłużyć się czymś, zastosować coś jako środek, narzędzie; zużytkować»

Nieumiejętnie czegoś używać.

Używać czegoś do pracy, na co dzień, od święta.

Użyć perswazji, podstępu, pretekstu, przemocy, siły, wybiegu, przekonywających argumentów.

Użyć swoich wpływów.

Używać różnych sposobów, wszelkich dostępnych środków.

Używać obcych słów, wymyślnych porównań.

Używać wyzwisk.

Użyć niewłaściwego określenia, sformułowania.

Używać pseudonimu.

Używać przy nazwisku tytułu (naukowego, wojskowego).

Używać narzędzi, przyrządów.

Użyć do czegoś młotka, noża.

Używać do czytania okularów.

Użyć broni.

Do przewiezienia chorego użyto helikoptera.

Coś jest powszechnie używane.

Wyraz rzadko używany.

Rzecz użyta zgodnie z jej przeznaczeniem.

∆ Używane rzeczy «rzeczy nienowe, takie, z których już ktoś korzystał, podniszczone, zwykle o ubraniu: już przez kogoś noszone»
2. «posłużyć się, wyręczyć się kimś, skorzystać z czyichś usług, z czyjejś pomocy»

Użyć kogoś do pomocy, do realizacji swoich planów.

Używać kogoś jako chłopca na posyłki.

Użyć kogoś jako narzędzia swoich intryg.

Użyto wojska do ewakuowania powodzian.

3. «wziąć, przyjąć coś jako lekarstwo, używkę, napój, zastosować coś jako przyprawę, dodatek do czegoś, jako kosmetyk, rzadziej jako zabieg; zażyć»

Używać leków, środków nasennych, narkotyków.

Nie używał alkoholu.

Używać maści, kremu, pudru, kosmetyków.

Nigdy nie używała pomadki do ust.

Używa w nadmiarze ostrych przypraw, tłustych sosów.

Do smażenia używa oliwy.

◊ Używać ruchu «chodzić, biegać, poruszać się, wykonywać ćwiczenia gimnastyczne itp.»
4. «zrobić z czegoś użytek; wyzyskać, wykorzystać, zużytkować»

Używać odpadów jako surowca do produkcji ubocznej.

Na buty użyto najlepszej skóry.

Cenne drewno używane do wyrobu mebli.

Wolnego czasu użyła na zrobienie porządków.

5. «doznać, doświadczyć czegoś, skorzystać z czegoś, zwykle z czegoś przyjemnego; zabawić się, pohulać»

Używać swobody.

Nie użyć wiele dobrego w życiu.

Bawił się, używał ile wlezie.

◊ Używać świata, życia, używać sobie «korzystać z uroków życia, folgować sobie w przyjemnościach, dawać upust swoim upodobaniom, zachciankom»
pot. Używać sobie na kimś «dokuczać komuś, dawać się komuś we znaki»
◊ Użyć jak pies w studni «nie zaznać niczego dobrego, źle spędzić czas; znaleźć się w przykrym położeniu»
□ Używaj świata, póki służą lata.

Słownik języka polskiego . 2013.

  • użyć — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}używać {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • użyć — 1. pot. Użyć jak pies w studni «nie zaznać niczego dobrego, źle spędzić czas»: – Ale Tomek! Tomek używa też jak pies w studni! Ho! Ho! Ho! – zaczął się znowu śmiać wujek. – On dopiero ma tam za swoje! H. Ożogowska, Dziewczyna. 2. Używać sobie na… …   Słownik frazeologiczny

  • użyć jak nagi [goły] w pokrzywach — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} żartobliwie: to samo co użyć jak pies w studni. {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • użyć jak pies w studni — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} doświadczyć wielu nieprzyjemności, przykrości : {{/stl 7}}{{stl 10}}W szpitalu użył jak pies w studni. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • używać – użyć [poużywać] sobie — {{/stl 13}}{{stl 8}}{na kimś} {{/stl 8}}{{stl 7}} dokuczać komuś, być złośliwym w stosunku do kogoś, wyżywać się na kimś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jak już sobie na mnie poużywałeś, to pozwól, że i ja powiem swoje. Używali sobie na nim wszyscy, bo nie …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • używać – użyć świata [życia] — {{/stl 13}}{{stl 7}} korzystać w pełni z uroków życia, prowadzićżycie pełne przyjemności, zgodne z własnymi upodobaniami : {{/stl 7}}{{stl 10}}Używaj świata, póki jesteś młody. Trzeba używać życia, kiedy jest się młodym i zdrowym. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • używać — → użyć …   Słownik języka polskiego

  • używać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, używaćam, używaća, używaćają, używaćany {{/stl 8}}– użyć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IIIc, użyję, użyje, użyty {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} stosować coś, użytkować, posługiwać się …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Sorbs — Infobox Ethnic group group = Sorbs Serby , Serbja caption = poptime = |poptime=c. 40,000 Upper Sorbs 20,000 Lower Sorbs. popplace = region1 = flag|Germany pop1 = 60,000 langs = Sorbian (Upper Sorbian, Lower Sorbian), German rels = Catholicism,… …   Wikipedia

  • łużycki — łużyckiccy «dotyczący Łużyc, pochodzący z Łużyc, związany z Łużycami» Serbowie łużyccy. Języki łużyckie (górnołużycki i dolnołużycki). ∆ Kultura łużycka «kultura epoki brązu na terenie Łużyc, Polski, płn. Moraw i Słowacji, powstała w połowie… …   Słownik języka polskiego