wyjść


wyjść
dk, \wyjśćjdę, \wyjśćjdziesz, wyjdź, wyszedł, wyszła, wyszli - wychodzić ndk VIa, \wyjśćdzę, \wyjśćdzisz, \wyjśćchodź, \wyjśćdził
1. «opuścić jakieś miejsce, zwykle udając się dokądś, w jakimś celu»

Wyjść z domu.

Wyjść na spacer.

Wyjść po zakupy.

Wyjść do miasta.

Wyjść naprzeciw kogoś.

Wyjść oknem, przez okno.

Zwierzęta wychodzą na polowanie.

sport. Wyjść na pierwsze miejsce, na prowadzenie itp. «prześcignąć wszystkich współzawodników i znaleźć się (w pewnej fazie zawodów, rozgrywek) na pierwszym miejscu»
środ. Wychodzić z roli «o aktorze: błędnie odtwarzać rolę, zapominać właściwego tekstu»
◊ Wyjść na wolność «zostać zwolnionym z więzienia»
◊ Wychodzić poza coś, z czegoś (poza ramy czegoś) «nie ograniczać się do czegoś, przekraczać zakres czegoś»
◊ Nie móc wyjść z podziwu, z osłupienia, ze zdumienia «nie móc się nadziwić»
◊ Wyjść z wprawy, pot. z formy «stracić wprawę w czymś, stracić formę, sprawność»
◊ Wyjść z obiegu, z kursu, z mody, z użycia, ze zwyczaju «przestać być znanym, używanym, modnym itp.»
◊ Wyjść z założenia «wziąć coś za podstawę, oprzeć się na czymś»
◊ Wyjść za mąż, wyjść za kogoś «zawrzeć związek małżeński (z kimś)»
pot. Wyjść z siebie «stracić panowanie nad sobą, zdenerwować się»
◊ Wychodzić z siebie, ze skóry «usilnie się starać, dawać z siebie wszystko»
◊ Ktoś nie wychodzi od kogoś, z czyjegoś domu «ktoś często, ciągle przebywa u kogoś»
◊ Coś wyszło komuś z głowy, z pamięci, z myśli «ktoś zapomniał o czymś»
◊ Coś, ktoś nie wychodzi, nie może wyjść komuś z głowy, z myśli «ktoś nie może o czymś, o kimś zapomnieć; coś, ktoś zajmuje czyjąś uwagę, pochłania kogoś»
◊ Nie wychodzić z jakiegoś ubrania «nosić stale to samo ubranie»
przen.

Słońce wyszło zza chmur.

2. «o środkach komunikacyjnych, zwłaszcza o statkach: wyjechać, wypłynąć»

Statek wyszedł w morze.

Pociąg wychodził o północy.

3. «wystąpić, wypisać się skądś; porzucić coś»

Wyjść ze szkoły, z wojska.

4. «pozbyć się czegoś, wydostać się z trudnej, kłopotliwej sytuacji»

Wyjść z długów, z impasu, z matni, z opresji.

Wyjść z kłopotów, z tarapatów.

Wyjść cało z katastrofy, z niebezpieczeństwa.

Wychodzić z czegoś zwycięsko, z honorem, z zyskiem.

Wychodzić z czegoś bez szwanku bez skazy, bez straty, obronną ręką.

◊ Dobrze, źle wyjść (na czymś) «odnieść sukces, korzyść lub ponieść straty, doznać niepowodzenia»
pot. Wyjść na czysto, na swoje «nie stracić na czymś (i nie zarobić)»
□ Wyjść (na czymś) jak Zabłocki na mydle «zrobić zły interes, ponieść stratę»
5. «wziąć początek, wywieść się skądś»

Inicjatywa, propozycja wyszła od kogoś.

Z Podhala wyszło wielu malarzy.

6. «wydostać się skądś na zewnątrz: stać się widocznym, słyszalnym, odczuwalnym»

Żyły wyszły komuś na czoło.

Dym wychodził z komina.

Włosy wychodziły komuś spod czapki.

Skarga, plotka wyszła od kogoś.

◊ Oczy wychodzą komuś z orbit, na wierzch «gałki oczne wysuwają się ku przodowi z oczodołów, stają się bardziej widoczne, zwykle na znak zdziwienia, zdumienia, podziwu»
◊ Coś wyszło na jaw, na światło dzienne «coś przestało być tajemnicą, zostało ujawnione, stało się znane»
pot. Coś wyszło komuś bokiem «coś obróciło się na złe, nie dało pomyślnego rezultatu, skutku»
◊ Coś wchodzi jednym uchem, a wychodzi drugim «ktoś słucha czegoś nieuważnie, po usłyszeniu szybko zapomina»
□ Wyszło szydło z worka «coś się wydało, ujawniło»
7. «zostać ogłoszonym, podanym do wiadomości»

Wyszedł rozkaz, zakaz.

8. «ukazać się w druku, zostać wydrukowanym»

Książka wyszła w małym nakładzie.

Pismo wychodzi co miesiąc.

druk. Coś wyszło spod prasy «coś zostało wydrukowane»
9. «zostać zrobionym, sformowanym, ukończonym przez kogoś»

Posąg wyszedł spod dłuta sławnego mistrza.

∆ Z czegoś (np. z materiału) wyszło tyle a tyle czegoś (np. sukienek) «czegoś starczyło na tyle a tyle czegoś, z czegoś zrobiono tyle a tyle czegoś»
◊ Wyjść na kogoś (np. na fachowca, na mistrza) «zostać, stać się kimś (fachowcem, mistrzem)»
pot. Wyjść na człowieka, na ludzi «stać się jednostką wartościową społecznie; osiągnąć wykształcenie, stanowisko»
◊ Wyjść na błazna, na głupca itp. «okazać się głupcem błaznem, ośmieszyć się»
◊ Dobrze, źle wychodzić (na zdjęciu, na fotografii) «być, nie być fotogenicznym»
10. «zostać zrealizowanym, wykonanym we właściwy sposób; udać się»

Nic mu w życiu nie wychodziło.

Robota dobrze wyszła.

Wyszło mi trudne zadanie.

Pasjans szybko wyszedł.

11. pot. «zostać wydanym, zużytym; wyczerpać się»

Papierosy komuś wyszły.

Wyszły mu już wszystkie zaoszczędzone pieniądze.

12. pot. «przybrać jakiś obrót, dać jakiś wynik; wyniknąć»

Coś wyszło komuś na dobre, na złe, na korzyść, na pożytek.

◊ Na jedno wychodzi «to i to daje ten sam wynik, do tego samego prowadzi»
◊ Coś wychodzi komuś na zdrowie «coś jest korzystne dla zdrowia»
◊ Wychodzi na to, że… «z sytuacji wynika, że…; okoliczności, pozory świadczą, że…»
13. pot. «o włosach: wypaść»

Wszystkie włosy wyszły mu w czasie choroby.

14. karc. «zacząć grę, rozgrywkę kładąc jakąś kartę»

Wyjść w piki, w króla.

15. wychodzić

Słownik języka polskiego . 2013.

  • wyjść — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}wychodzić{{/stl 7}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}nie móc wyjść ze zdumienia [zaskoczenia, osłupienia]; nie móc wyjść z podziwu [zachwytu] {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}} {{stl 20}} {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyjść — 1. Coś, ktoś nie może wyjść komuś z głowy, z myśli «ktoś nie może o czymś, o kimś zapomnieć, coś, ktoś zajmuje czyjąś uwagę»: Twój były chłopak nie może wyjść ci z głowy. Cosm 9/1999. 2. Coś wyszło spod czyjejś ręki, spod czyjegoś dłuta, pędzla,… …   Słownik frazeologiczny

  • wyjść na człowieka [na ludzi] — {{/stl 13}}{{stl 7}} stać się osobą cenioną w społeczeństwie; zdobyć zawód, pozycję, wykształcenie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Skończył szkołę i wyszedł na ludzi. Jeśli zechce, jeszcze wyjdzie na człowieka. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyjść spod — {{/stl 13}}{{stl 8}}{czyjegoś} {{/stl 8}}pióra {{/stl 13}}{{stl 7}} o utworze literackim, artykule itp.: być czyjegoś autorstwa, być przez kogoś napisanym : {{/stl 7}}{{stl 10}}Niejeden świetny felieton wyszedł spod jego pióra. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyjść z siebie — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} zdenerwować się, stracić panowanie nad sobą, wpaść w gniew : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zaraz wyjdę z siebie i wtedy pożałujesz! Ktoś jest nieobliczalny, kiedy wyjdzie z siebie. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyjść na czymś jak Zabłocki na mydle — Stracić dużo pieniędzy Eng. To lose a lot of money …   Słownik Polskiego slangu

  • wyjść na czysto — Nic nie zarobić; uzyskać tyle, ile się zainwestowało Eng. To make a zero net profit; to earn exactly as much as one invested …   Słownik Polskiego slangu

  • wyjść na ludzi — Stać się wartościowym człowiekiem; osiągnąć sukces w życiu Eng. To steer one s life in such a way that one becomes a valuable individual; to achieve something in life …   Słownik Polskiego slangu

  • wyjść na minus — Stracić pieniąze Eng. To lose money …   Słownik Polskiego slangu

  • wyjść na plus — Zyskać; zarobić Eng. To make a net profit; to earn …   Słownik Polskiego slangu