wyrosnąć


wyrosnąć
+ rzad. wyróść dk Vc, \wyrosnąćrosnę, \wyrosnąćrośniesz, \wyrosnąćrośnij, \wyrosnąćrósł, \wyrosnąćrosła, \wyrosnąćrośli, \wyrosnąćrósłszy - wyrastać ndk I, \wyrosnąćam, \wyrosnąćasz, \wyrosnąćają, \wyrosnąćaj, \wyrosnąćał
1. «o roślinach: rosnąc z ziarna rozwinąć się ponad ziemią, wzejść; ukazać się, rozwinąć się na roślinie jako jej część; o niektórych częściach organizmu ludzkiego lub zwierzęcego: rozwijając się uformować się na czymś»

Na grządce wyrosły kwiaty.

Z nasionka wyrosło drzewo.

Na gałązce wyrosły liście.

◊ Włosy komuś na dłoni wyrosną, kaktus komuś na dłoni wyrośnie, zanim…, jeżeli…, jak coś się stanie «coś nie dojdzie do skutku, nie uda się»
przen.
a) «niespodziewanie, raptownie ukazać się, zjawić się gdzieś, stanąć»

Na miejscu wypadku jak spod ziemi wyrósł policjant.

b) «zostać zbudowanym, wzniesionym; powstać»

Na placu wyrosła fabryka.

c) tylko ndk «wznosić się, górować ponad jakimś poziomem»

Wyrastać ponad otoczenie.

2. «o człowieku (rzadko o zwierzęciu): stać się z biegiem czasu większym, bardziej rozwiniętym, bardziej dorosłym»

Chłopiec wyrósł w czasie wakacji.

◊ Ktoś wyrósł na kogoś, z kogoś wyrósł ktoś «ktoś dorastając wykształcił w sobie jakieś cechy»
3. «rosnąc stracić cechy, zainteresowania właściwe młodemu wiekowi»

Wyrosła z zainteresowania lalkami.

Wyrosnąć ze sztubackich figli.

◊ Wyrosnąć z lat chłopięcych, dziecinnych, z pewnych lat, z pewnego wieku «przestać być chłopcem, dzieckiem, przestać mieć określone lata»
◊ Wyrosnąć z ubrania, z butów «rosnąc, dorastając przestać mieścić się w ubraniu, w butach»
4. «o cieście: podnieść się, zwiększyć swoją objętość na skutek fermentacji»

Ciasto pięknie wyrosło.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • wyrosnąć — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}wyrastać I ZOB.prędzej {{/stl 7}}{{stl 8}}{komuś} {{/stl 8}}{{stl 7}}kaktus wyrośnie na dłoni; (prędzej) {{/stl 7}}{{stl 8}}{komuś} {{/stl 8}}{{stl 7}}włosy na dłoni [na ręce] wyrosną [urosną] {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyrosnąć — Ktoś wyrasta, gdzie go nie posieją, nie posiali (nie posieli) zob. wzejść 1. Prędzej mi kaktus na dłoni wyrośnie, niż..., zanim..., jeżeli..., jak... zob. dłoń 3. Skrzydła wyrastają komuś u ramion zob. skrzydło 4. Wyrastać jak grzyby po deszczu… …   Słownik frazeologiczny

  • wyrosnąć [zjawić się] jak spod ziemi — {{/stl 13}}{{stl 7}} pojawić się nagle, niespodzianie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jak spod ziemi wyrósł przed włamywaczami policjant. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wyrastać — → wyrosnąć …   Słownik języka polskiego

  • wyróść — → wyrosnąć …   Słownik języka polskiego

  • powyrastać — dk I, powyrastaćta, powyrastaćają 1. «o wielu: wyrosnąć; wyrosnąć kolejno, jeden (jedno) po drugim, wyrosnąć w wielu miejscach» Kwiaty pięknie powyrastały. ◊ Powyrastać z ubrania, z sukienek itp. «o wielu: rosnąc, dorastając przestać mieścić się… …   Słownik języka polskiego

  • przerosnąć — + rzad. przeróść dk Vc, przerosnąćrosnę, przerosnąćrośniesz, przerosnąćrośnij, przerosnąćrósł, przerosnąćrosła, przerosnąćrośli, przerosnąćrósłszy przerastać ndk I, przerosnąćam, przerosnąćasz, przerosnąćają, przerosnąćaj, przerosnąćał 1. «stać… …   Słownik języka polskiego

  • palec — 1. Chodzić koło kogoś na palcach «bardzo troskliwie obchodzić się z kimś, opiekować się kimś, dbać o kogoś»: Chodzisz koło niej na palcach, a ona ci tylko pyskuje! Ładne mi wychowanie. Roz bezp 2002. 2. Maczać w czymś palce «brać udział, zwykle… …   Słownik frazeologiczny

  • człowiek — m III, DB. a, W. u a. (podniośle) człowiekecze, N. człowiekkiem; lm p. ludzie 1. «Homo sapiens, istota żywa z rodziny człowiekowatych, z rzędu naczelnych wyróżniająca się wśród innych najwyższym rozwojem psychiki i życia społecznego, jedyna… …   Słownik języka polskiego

  • narosnąć — dk Vc, narosnąćrośnie, narosnąćrósł, narosnąćrosła, narosnąćrósłszy narastać ndk I, narosnąćsta, narosnąćają, narosnąćał 1. «powiększyć się, powstać przez rośnięcie; nawarstwić się; wyrosnąć» Narosła gruba warstwa naskórka. Narosło dużo trawy,… …   Słownik języka polskiego