wysoki


wysoki
\wysokiocy, wyższy
1. «mający wymiar pionowy większy niż przeciętny dla danej grupy przedmiotów; mający duży wzrost»

Wysoki mężczyzna.

Wysoki dom.

Wysokie drzewa, kominy, wieże.

Wysoka fala.

Wysoki poziom wody.

Wysoki brzeg rzeki.

Wysokie zaspy.

Pantofle na wysokich obcasach.

geol. Torfowisko wysokie «torfowisko powstające w bezodpływowych zagłębieniach terenu; mszary»
□ Za wysokie progi na czyjeś nogi.
2. «mający pewien wymiar pionowy, pewną odległość między podstawą a wierzchołkiem»

Wieża wysoka na pięć pięter.

Był wyższy od kolegi o 10 cm.

Był wyższy niż brat.

3. «znajdujący się w pewnej, zwykle dużej, odległości w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia w górę, położony w górze, nad czymś»

Wysoki pułap.

Wysoki lot samolotu, ptaka.

Wyższe piętra domu.

Wyższe partie gór.

Najwyższa półka regału.

∆ Konferencja, spotkanie itp. na najwyższym szczeblu «konferencja, spotkanie itp., w których uczestniczą głowy państw lub premierzy; konferencja, spotkanie na szczycie»
jęz. Samogłoski wysokie «samogłoski, przy których wymawianiu stopień wzniesienia języka w przodzie lub w tyle jamy ustnej jest największy»
◊ Wysoki poziom czegoś (np. oświaty, cywilizacji, publikacji) «znaczny stopień rozwoju czegoś; duża wartość naukowa, artystyczna itp.»
◊ W wysokim, najwyższym stopniu (np. interesujący) «bardzo, niezmiernie (interesujący)»
◊ Wysokie mniemanie, wyobrażenie o sobie, o kimś, o czymś «dodatnia, pozytywna opinia o sobie, o kimś, o czymś, zwykle niezgodna z rzeczywistością»
◊ Ktoś jest wyższy ponad coś (np. ponad czyjeś podejrzenia) «ktoś odnosi się do czegoś z lekceważeniem, nie dba o coś (zwykle ironicznie)»
◊ Ktoś (pisarz, artysta), coś (dzieło, twórczość) wysokiego lotu «pisarz, artysta tworzący dzieła o dużej wartości; twórczość, dzieło wartościowe»
4. «duży, wielki, znaczny pod względem natężenia, intensywności»

Wysoka temperatura.

Wysokie ceny.

Wysokie stawki.

Wysokie ciśnienie krwi.

Najwyższy wymiar kary.

∆ Meble na wysoki połysk «meble mocno wypoliturowane, z intensywnym połyskiem»
fiz. Wysokie napięcie «napięcie powyżej 650 woltów»
meteor. Strefa, obszar wysokiego ciśnienia «wyż baryczny»
◊ Najwyższy czas (coś zrobić) «nie należy z czymś dłużej zwlekać, nie można już czegoś odkładać, coś powinno być wykonane natychmiast»
5. «zajmujący pierwsze, ważne, dobre miejsce w jakiejś hierarchii; mający dużą wartość, duże znaczenie»

Wysoka ocena, nota.

Wysokie odznaczenie.

Wysoki gatunek czegoś.

Wysoka ranga czegoś.

Człowiek o wysokiej kulturze.

Wyższy urzędnik, wojskowy.

Wyższa, najwyższa instancja, władza.

Wyższe klasy (w szkole).

Lokal najwyższej kategorii.

∆ Wysoka stopa życiowa «bardzo dobre warunki bytowe»
∆ Wysoki Sądzie! Wysoka Izbo! Wysoka Rado! «formy używane przy zwracaniu się do sędziego podczas rozprawy, do posłów podczas obrad sejmu lub do członków rady wydziału (wyższej uczelni)»
∆ Wyższa matematyka a) «dział matematyki operujący pojęciem granicy (w odróżnieniu od matematyki elementarnej)» b) żart. «o jakiejś zawiłej sprawie»
∆ Szkoła wyższa, wyższa uczelnia «uczelnia kształcąca pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach, prowadząca także prace naukowo-badawcze»
∆ Wykształcenie wyższe «zasób wiedzy zdobytej w wyższej uczelni»
jęz. Stopień wyższy, najwyższy przymiotnika, przysłówka «forma przymiotnika, przysłówka wyrażająca większy lub największy stopień natężenia cechy jakiegoś przedmiotu, osoby przy porównaniu ich z innym przedmiotem, osobą lub przedmiotami, osobami»
polit. Izba wyższa «jeden z dwu organów parlamentu zatwierdzający ustawy uchwalone przez izbę niższą; senat lub jego odpowiednik o innej nazwie»
praw. Siła wyższa «zdarzenie niezawinione, często o charakterze żywiołowym, któremu nie można zapobiec i za które nie obarcza się odpowiedzialnością, np. oberwanie się chmury»
przen. «okoliczności zmuszające kogoś do czegoś»
żart. Wyższa szkoła jazdy «rzecz, sprawa wymagająca odpowiednich umiejętności»
6. «o głosie, dźwięku: mający dużą częstotliwość drgań; cienki»

Wysoki sopran.

Wysoki ton skrzypiec, fletu.

Wysokie trele słowika.

7. podn. «szlachetny, wzniosły, idealny»

Komuś przyświecają wyższe ideały.

Rozbudzać w kimś wyższe uczucia.

Był powołany do wyższych celów.

Kierowały nim względy wyższej natury.

z wysoka «z pewnej wysokości, z góry»

Spaść z wysoka.

przen. «dumnie, wyniośle, lekceważąco, pogardliwie w stosunku do kogoś»

Patrzeć na kogoś z wysoka.

Traktował wszystkich z wysoka.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • wysoki — {{/stl 13}}{{stl 8}}przym. Ib, wysokiocy, wyższy {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} mający stosunkowo dużą odległość między podstawą a wierzchołkiem : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wysoki budynek. Wysokie drzewo. Wysoka góra …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wysoki — 1. Ktoś jest wyższy ponad coś «ktoś odnosi się do czegoś z lekceważeniem, nie dba o coś»: (...) ja się męczę, okropnie męczę. Ja nie mogę już pracować, a on – on ciągle zajęty i taki daleki ode mnie, na tyle wyższy ponad wszystko (...). S. I.… …   Słownik frazeologiczny

  • wysoki [prosty] jak świeca — {{/stl 13}}{{stl 7}} smukły, dużego wzrostu, dorodny : {{/stl 7}}{{stl 10}}Chłopak wysoki, prosty jak świeca. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Wysoki Stoczek — is one of the districts of Białystok in Poland …   Wikipedia

  • Wysoki Kościół — Infobox Settlement name = Wysoki Kościół settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Lower Silesian subdivision type2 = County… …   Wikipedia

  • Wysoki Most, Kuyavian-Pomeranian Voivodeship — Infobox Settlement name = Wysoki Most settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Kuyavian Pomeranian subdivision type2 = County… …   Wikipedia

  • Wysoki Most, Podlaskie Voivodeship — Infobox Settlement name = Wysoki Most settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Podlaskie subdivision type2 = County subdivision… …   Wikipedia

  • Wysoki Duże — Infobox Settlement name = Wysoki Duże settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Świętokrzyskie subdivision type2 = County… …   Wikipedia

  • Wysoki Małe — Infobox Settlement name = Wysoki Małe settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Świętokrzyskie subdivision type2 = County… …   Wikipedia

  • Wysoki Średnie — Infobox Settlement name = Wysoki Średnie settlement type = Village total type = image shield = subdivision type = Country subdivision name = POL subdivision type1 = Voivodeship subdivision name1 = Świętokrzyskie subdivision type2 = County… …   Wikipedia