zaćmić


zaćmić
dk VIa, \zaćmiććmię, \zaćmiććmisz, \zaćmiććmij, \zaćmiććmił, \zaćmiććmiony - zaćmiewać ndk I, \zaćmićam, \zaćmićasz, \zaćmićają, \zaćmićaj, \zaćmićał, \zaćmićany
1. «uczynić coś ciemnym, ciemniejszym, osłabić światło, blask czegoś, osłabić widoczność czegoś; przyciemnić, zaciemnić, przesłonić»

Chmura zaćmiła słońce.

Mgła zaćmiła światła reflektorów.

◊ Coś zaćmiło komuś pamięć, przytomność, umysł itp. «coś (zwykle podniecenie, strach, uczucie, gniew, choroba) spowodowało osłabienie lub utratę pamięci, przytomności, jasności myślenia itp.»
przen. «usunąć na drugi plan, przewyższyć w czymś kogoś, coś; przyćmić»

Zaćmił kolegów talentem.

Zaćmiewała wszystkich urodą.

2. tylko dk «lekko zaboleć»

Zaćmił go ząb.

3. tylko dk, rzad. «zapalić papierosa, fajkę»
zaćmić się - zaćmiewać się
1. «stać się ciemnym, ciemniejszym, stracić blask; zostać przysłoniętym czymś; pociemnieć, zaciemnić się, przysłonić się»

Niebo zaćmiło się dymami.

Słońce zaćmiło się mgiełką.

Oczy zaćmiły się łzami.

◊ Zaćmiło się komuś w oczach «ktoś poczuł, że źle widzi, komuś zrobiło się ciemno w oczach (zwykle z osłabienia, gniewu, z silnego wrażenia)»
2. «ćmiąc się, słabo się paląc, żarząc pociemnieć»

Latarnia gazowa zaćmiła się i zgasła.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • zaćmić — I {{/stl 13}}{{stl 23}}ZOB. {{/stl 23}}{{stl 33}}zaćmiewać {{/stl 33}}{{stl 20}} {{/stl 20}} {{stl 20}} {{/stl 20}}zaćmić II {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. dk VIIb, zaćmiććmię, zaćmiććmi, zaćmiććmij, zaćmiććmiony {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zaćmić się — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}zaćmiewać się {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zaćmić się — Komuś zaćmiło się w oczach zob. oko 15 …   Słownik frazeologiczny

  • zaćmiewać się – zaćmić się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} stawać się zasłoniętym, pozbawionym blasku, światła : {{/stl 7}}{{stl 10}}Słońce zaćmiło się chmurami. Oczy zaćmiewają się łzami. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zaćmiewać — → zaćmić …   Słownik języka polskiego

  • zaćmienie — n I 1. rzecz. od zaćmić. 2. lm D. zaćmienieeń «zasłonięcie części lub całej tarczy ciała niebieskiego przez inne ciało niebieskie lub przejście ciała niebieskiego świecącego światłem odbitym przez obszar cienia rzucanego przez inne ciało» ∆… …   Słownik języka polskiego

  • zakasować — dk IV, zakasowaćsuję, zakasowaćsujesz, zakasowaćsuj, zakasowaćował, zakasowaćowany rzad. zakasowywać ndk VIIIa, zakasowaćowuję, zakasowaćowujesz, zakasowaćowuj, zakasowaćywał, zakasowaćywany, pot. «przewyższyć, prześcignąć kogoś (coś) w czymś;… …   Słownik języka polskiego

  • zaćmienie — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. n III, blm, {{/stl 8}}{{stl 7}}od cz. zaćmić. {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}} {{stl 20}} {{/stl 20}}zaćmienie II {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. n III, lm D. zaćmienieeń {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zaćmiewać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, zaćmiewaćam, zaćmiewaća, zaćmiewaćaj, any {{/stl 8}}– zaćmić {{/stl 13}}{{stl 8}}dk VIIb, zaćmiewaććmię, zaćmiewaććmi, zaćmiewaććmij, zaćmiewaććmiony {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl …   Langenscheidt Polski wyjaśnień