zedrzeć


zedrzeć
dk XI, \zedrzećdrę, \zedrzećdrzesz, \zedrzećdrzyj, zdarł, zdarty, zdarłszy - zdzierać ndk I, \zedrzećam, \zedrzećasz, \zedrzećają, \zedrzećaj, \zedrzećał, \zedrzećany
1. «ciągnąc, szarpiąc, odrywając zdjąć zewnętrzną warstwę, usunąć osłonę czegoś; zsunąć, zerwać coś z czegoś»

Zedrzeć pokrowce z mebli.

Wiatr zdarł dach z chałupy.

Zedrzeć korę z drzewa.

Zedrzeć łupinę z cebuli.

◊ Zedrzeć komuś łuskę, zasłonę z oczu «ukazać komuś prawdę, uświadomić coś komuś; otworzyć komuś oczy na pewne fakty»
◊ Zedrzeć konia «zatrzymać gwałtownie konia przykracając mu cugli»
2. «zniszczyć coś (np. ubranie, obuwie) przez używanie; podrzeć»

Zedrzeć buty, zelówki, obcasy.

Zedrzeć ubranie, sweter, marynarkę.

◊ Zdarty głos «głos zachrypnięty od krzyku, od ciągłego mówienia, śpiewania»
pot. Zdzierać gardło «nadwerężać gardło ciągłym mówieniem, głośnym krzykiem»
3. pot. «wziąć za coś wygórowaną sumę; wyzyskać kogoś, ściągnąwszy nadmierną opłatę, podatki; zwykle w zwrocie: zedrzeć z kogoś skórę»

Zdzierać za komorne.

zedrzeć się - zdzierać się
1. «ulec zniszczeniu wskutek używania»

Ubranie zdarło się komuś w strzępy.

Miotła się zdarła.

2. pot. «zniszczyć swoje zdrowie; zszarpać się»

Zdzierać się w ciężkiej pracy.

Zdzierać się w domowej harówce.

◊ Nerwy się komuś zdarły, zdrowie się komuś zdarło «ktoś stał się bardzo nerwowy, stracił zdrowie (w złych warunkach, zbyt ciężko pracując)»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • zedrzeć — 1. Zdzierać gardło, głos a) «głośno i dużo mówić, krzyczeć lub śpiewać aż do ochrypnięcia»: Halo, młodzi ludzie, proszę podejść bliżej. Gardło sobie zdzieram opowiadając o dziejach Malborka, a wy szepczecie na boku i nic do was nie dociera. Z.… …   Słownik frazeologiczny

  • zedrzeć (się) — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}zdzierać (się) {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zdzierać się – zedrzeć się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} ulegać stopniowemu niszczeniu przez ciągłe używanie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Buty zdzierają się szybko. Głos zdarł się jej całkowicie. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zdzierać – zedrzeć [drzeć] skórę — {{/stl 13}}{{stl 8}}{z kogoś} {{/stl 8}}{{stl 7}} wyzyskiwać kogoś pod względem materialnym, narzucając zbyt wysokie ceny, opłaty, pobierając wysokie podatki : {{/stl 7}}{{stl 10}}Drzeć skórę z klientów. Z kogoś zdarli skórę pośrednicy. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zdzierać – zedrzeć głos [gardło] — {{/stl 13}}{{stl 7}} wiele i głośno mówić, krzyczeć itp., nadwerężając tym gardło, doprowadzając często do ochrypnięcia : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ja tu zdzieram gardło, a wy nic sobie z tego nie robicie. Prawie zdarła głos, pracując w szkole. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zdzierać — → zedrzeć …   Słownik języka polskiego

  • zasłona — 1. Zasłona dymna «czyjeś działanie lub słowa mające ukryć rzeczywisty cel lub zamiar»: Nie potrafiłem oprzeć się wrażeniu, że Prochyra od początku dzisiejszej rozmowy zachowywał się inaczej niż zwykle. Sztucznie. Tak jakby miał coś do ukrycia.… …   Słownik frazeologiczny

  • zdzierać — 1. Zdzierać gardło, głos a) «głośno i dużo mówić, krzyczeć lub śpiewać aż do ochrypnięcia»: Halo, młodzi ludzie, proszę podejść bliżej. Gardło sobie zdzieram opowiadając o dziejach Malborka, a wy szepczecie na boku i nic do was nie dociera. Z.… …   Słownik frazeologiczny

  • pozdzierać — dk I, pozdzieraćam, pozdzieraćasz, pozdzieraćają, pozdzieraćaj, pozdzieraćał, pozdzieraćany 1. «zedrzeć, oderwać wiele czegoś albo coś w wielu miejscach; pozrywać» Pozdzierać tapety ze ścian. Pozdzierać korę z drzew. 2. «zedrzeć, zniszczyć wiele… …   Słownik języka polskiego

  • koń — 1. Czarny koń «osoba lub rzecz, która niespodziewanie wygrywa w jakiejś konkurencji, okazuje się lepsza od faworytów»: Żaden z czarnych koni prezydenckiego wyścigu w USA nie wytrzymał nawet połowy prawyborów. GW 01/03/2000. 2. Gnać, jechać,… …   Słownik frazeologiczny