zwijać


zwijać
ndk I, \zwijaćam, \zwijaćasz, \zwijaćają, \zwijaćaj, \zwijaćał, \zwijaćany - zwinąć dk Vb, \zwijaćnę, \zwijaćniesz, zwiń, \zwijaćnął, \zwijaćnęła, \zwijaćnęli, \zwijaćnięty, \zwijaćnąwszy
1. «zmniejszać powierzchnię czegoś rozpostartego lub długość czegoś, np. nitki, sznurka, przez skręcanie, rolowanie; nawijać, motać coś»

Zwijać nici, przędzę, sznurek, linę.

Zwijać żagle.

Zwinąć żyłkę wędkarską.

Zwinąć dywan, chodnik w rulon.

Zwinąć bawełnę, wełnę w kłębek.

Zwinąć wstążkę na szpulkę.

Papier zwinięty w rolkę.

∆ Zwinąć dłoń w trąbkę «podwinąć, zagiąć palce dłoni tworząc z niej rurkę, trąbkę»
∆ Zwijać włosy w kok, węzeł «układać, upinać włosy w kok, węzeł»
◊ Zwinąć chorągiewkę (rzadziej: żagle) «wycofać się, zrezygnować z czegoś, zmienić decyzję, zdanie»
pot. Zwijać manatki «pakować się, szykować się do odejścia, do odjazdu; zabierać się»
2. «likwidować, rozwiązywać, kasować, zamykać coś»

Zwijać obóz.

Zwinąć interesy.

Zwijać stoiska handlowe, stragany na targu.

∆ Zwijać front «wycofywać wojsko z linii frontu»
zwijać się - zwinąć się
1. «przybierać kształt kuli, kłębka, rulonu, spirali itp., skręcać się dokoła swej osi»

Papier zwijał się w rulon.

Włosy zwijały się w loki.

Sałata zwinęła się w główki.

◊ Zwinąć się w kłębek «o niektórych zwierzętach, zwłaszcza o kocie: położyć się tak, żeby głowa stykała się z tylnymi nogami; czasem żartobliwie o człowieku: położyć się na boku z podgiętymi ku brodzie kolanami»
◊ Zwijać się z bólu «kurczyć się, kulić się wskutek silnego bólu»
2. częściej ndk «poruszać się szybko, żwawo, energicznie, robić coś sprawnie, zręcznie; uwijać się, krzątać się»

Zwijać się cały dzień, bez przerwy, bez ustanku.

Zwijała się od rana koło kuchni.

pot. Zwijać się jak mucha w ukropie «robić coś bardzo szybko, gorączkowo; bardzo się śpieszyć»
3. pot. «pakować się, zbierać, pakować swoje rzeczy»

Zwinął się szybko i wyjechał.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • zwijać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, zwijaćam, zwijaća, zwijaćają, zwijaćany {{/stl 8}}– zwinąć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IVa, zwijaćnę, zwijaćnie, zwiń, zwijaćnął, zwijaćnęli {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} okręcając …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zwijać — Zwinąć chorągiewkę, żagle «wycofać się, zrezygnować z czegoś, zmienić decyzję, zdanie»: Grzegorz dość szybko zwinął żagle i spłynął w kierunku komputera. Gabrysia i Tygrysek zostały same w kuchni. M. Musierowicz, Dziecko. Wcześniej Marian znalazł …   Słownik frazeologiczny

  • zwijać się — I – zwinąć się {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} skręcać się wokół swej osi, przybierając kształt kłębka, rulonu, spirali itp. : {{/stl 7}}{{stl 10}}Drut zwinął się w spiralę. Liście kapusty zwijają się w główki.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zwijać się — jak (mucha) w ukropie zob. ukrop. Zwinąć się w kłębek zob. kłębek 2 …   Słownik frazeologiczny

  • zwijać się [uwijać się] jak w ukropie — {{/stl 13}}{{stl 7}} robić coś bardzo szybko; spieszyć się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Żniwiarze zwijali się jak w ukropie, by zebrać z pola jak najwięcej przed ulewnym deszczem. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zwijać się – zwinąć się w kłębek — {{/stl 13}}{{stl 7}} o kocie, psie: kłaść się ciasno zwiniętym, z tylnymi łapami pod głową; też o człowieku: kłaść się na boku z kolanami pod brodą : {{/stl 7}}{{stl 10}}Kot zwinął się w kłębek. Spać zwiniętym w kłębek. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zwijać – zwinąć chorągiewkę — {{/stl 13}}{{stl 7}} zmieniać zamiar i rezygnować z robienia czegoś dalej; wycofać się z poprzednich zamiarów, poglądów itp. : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zwinęli chorągiewkę i wycofali się z popierania projektu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zwijać interes — Opuszczać pracę lub dom; wyjeżdżać; wynosić się Eng. To leave one s job or home …   Słownik Polskiego slangu

  • zwijać majdan — Opuszczać pracę lub dom; wyjeżdżać; wynosić się Eng. To leave one s job or home …   Słownik Polskiego slangu

  • zwijać manatki — Opuszczać pracę lub dom; wyjeżdżać; wynosić się Eng. To leave one s job or home …   Słownik Polskiego slangu