ciężki


ciężki
\ciężkiżcy, \ciężkiższy
1. «mający duży ciężar, dużo ważący; dający się z trudem dźwigać»

Ciężki kamień, bagaż, pakunek, plecak.

Ciężka zbroja.

Ciężki wóz z węglem.

Jesteś cięższa niż ja.

∆ Ciężki bombowiec «bombowiec przystosowany do zabierania dużego ładunku bomb i pocisków»
∆ Broń ciężka; broń ciężkiego kalibru «broń dużego kalibru, o dużej sile rażenia»
∆ Gleba ciężka «typ gleby mało przewiewnej, złożonej z gliny, iłów»
∆ Ciężka jazda, konnica, kawaleria, husaria «konnica silnie uzbrojona i opancerzona»
∆ Przemysł ciężki «gałąź przemysłu obejmująca górnictwo węgla, hutnictwo, przemysł maszynowy i chemiczny»
chem. Ciężka woda «woda, której cząsteczka składa się z atomu tlenu i dwóch atomów deuteru; bezbarwna ciecz stosowana jako moderator w reaktorach jądrowych i w badaniach biologicznych»
∆ Ciężki wodór «izotop wodoru o liczbie masowej 2, którego jądro złożone jest z jednego protonu i jednego neutronu; deuter»
fiz. techn. Metale ciężkie «metale nieżelazne oraz ich stopy, o ciężarze właściwym większym niż 4,5 G/cm3 (np. miedź, cynk, ołów, złoto, srebro, platyna)»
sport. Ciężka atletyka «dziedzina sportu obejmująca dwie dyscypliny: zapaśnictwo i podnoszenie ciężarów»
∆ Waga ciężka «waga zawodników wynosząca w boksie ponad 80 kg, w podnoszeniu ciężarów ponad 82,5 kg, w zapasach ponad 87 kg»
wojsk. Ciężka artyleria «artyleria złożona z dział dużego kalibru, odznaczających się dużą siłą wybuchu pocisków i dalekim ich zasięgiem»
przen. żart. «o człowieku ociężałym, leniwym, powolnym, nieruchawym»
∆ Ciężki karabin maszynowy «karabin maszynowy przeznaczony do strzelania ze specjalnej podstawy ogniem ciągłym; cekaem»
∆ Czołg ciężki «czołg ważący od 40 do 100 ton; także: czołg uzbrojony w armatę dużego kalibru»
pot. Ciężkie pieniądze, ciężki grosz, ciężka forsa itp. «dużo pieniędzy»
posp. Ciężki frajer, głupiec, idiota itp. «z pogardą, lekceważeniem o kimś bardzo głupim, naiwnym, łatwowiernym; wielki głupiec»
◊ Ciężka cholera, do ciężkiej cholery, do licha ciężkiego itp. «przekleństwa»
przen. «sprawiający wrażenie dużo ważącego; gęsty, nieprzejrzysty»

Ciężkie chmury.

Ciężkie powietrze.

2. «z trudem się poruszający, nieruchawy, ociężały, powolny; zmęczony»

Niezgrabna, ciężka dziewczyna.

Ciężkie kroki, ciężki chód.

Głowa ciężka, powieki ciężkie z niewyspania.

◊ Ktoś jest ciężki do czegoś (np. do rozmowy, do zabawy) «ktoś wykonuje coś z trudem, oporem, niechętnie, nieudolnie»
◊ Ktoś ciężki w czymś (np. w tańcu, w dyskusji) «ktoś ociężały, powolny w wykonywaniu czegoś, uciążliwy jako partner w czymś»
przen.
a) «o czyjejś umysłowości, inteligencji i jej przejawach, o stylu, języku, utworze literackim, dziele sztuki, architekturze, stroju itp.: trudny w odbiorze, zawiły, nieprzejrzysty; nieudolny, niezręczny; masywny, pozbawiony lekkości, wdzięku, polotu»

Ciężki dowcip.

Ciężka sztuka, ciężki film.

Ciężka sylwetka budynku.

Suknia ciężka, przeładowana ozdobami.

b) «o głosie, dźwiękach: głośny, a mało dźwięczny; niski, tubalny»

Ciężkie tony, akordy.

3. «mocny, silny»

Ciężki chwyt.

Ciężkie uderzenie.

Wymierzyć ciężki policzek.

◊ Ciężka ręka a) «ręka bijąca mocno» b) «twarde, surowe rządy» «ręka niezręczna, niewprawna w czymś»
◊ Ciężki sen «twardy, nieprzerwany sen; sen męczący, nie dający wypoczynku»
4. «wymagający dużo trudu, wysiłku; trudny do wykonania lub zniesienia; mozolny, uciążliwy, męczący; srogi, surowy»

Ciężki oddech.

Ciężkie czasy, życie, położenie, obowiązki.

Ciężka droga, praca.

Los ciężki do zniesienia.

Najcięższe walki toczyły się w górach.

∆ Ciężkie roboty «praca w kopalniach, kamieniołomach itp., stosowana czasem jako kara dla przestępców»
∆ Ciężkie więzienie «więzienie o surowej regule»
◊ Ciężki kawałek chleba «z trudem zdobywane środki utrzymania»
przen. «pełen napięcia, niepokojący, nieprzyjemny»

Ciężka atmosfera.

Ciężkie milczenie.

5. «poważny, przytłaczający, przykry, bolesny, dotkliwy»

Ciężki cios.

Ciężkie zmartwienie.

Ciężki kłopot.

Ciężka strata, krzywda.

Ciężki zarzut.

Ciężkie przekleństwo.

◊ Ciężka żałoba a) «żałoba po stracie kogoś bliskiego» b) «żałobny strój kobiecy, całkowicie czarny, z gęstym welonem»
◊ Z ciężkim sercem «ze smutkiem, z niepokojem, z przykrością»
6. «o stanach chorobowych: groźny, niebezpieczny, poważny; budzący obawę o życie»

Ciężkie zapalenie płuc.

Ciężki stan rannego.

Ciężkie powikłania.

Ciężki wypadek.

7. «o pokarmach: obciążający przewód pokarmowy, trudny do strawienia; ciężko strawny»

Ciężkie ciasto.

Zjeść ciężki obiad.

Gęś pieczona to ciężka potrawa.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • ciężki — {{/stl 13}}{{stl 8}}przym. Ib, ciężkiżcy, ciężkiższy {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} mający relatywnie dużą wagę w stosunku do typowej wagi czegoś; trudny do podniesienia, dźwignięcia; także sprawiający takie… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Ciezki — Jürgen Ciezki (* 27. Mai 1952 in Schwerin) ist ein ehemaliger deutscher Gewichtheber. Er gewann bei Welt und Europameisterschaften zwischen 1974 und 1980 mehrere Medaillen in der 2. Schwergewichtsklasse (bis 110 kg Körpergewicht).… …   Deutsch Wikipedia

  • ciężki — pot. lekcew. a. pogard. Ciężki frajer, idiota, głupiec itp. «o kimś bardzo naiwnym, łatwowiernym»: Z pana też ciężki frajer, że mu pan pomagasz (...) on panu ani palcem w bucie nie kiwnie (...). H. Worcell, Rewiry. Ciężka artyleria zob. artyleria …   Słownik frazeologiczny

  • ciężki frajer [idiota, głupiec] — {{/stl 13}}{{stl 7}} ktoś uważany za bardzo głupiego, naiwnego, nierozsądnego : {{/stl 7}}{{stl 10}}To ciężki frajer, myślał, że mu zwrócą pieniądze. Ty ciężki idioto, jak mogłeś tak dać się nabrać. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ciężki [twardy i in.] kawałek chleba — {{/stl 13}}{{stl 7}} sposób zarabiania na życie wymagający dużego wysiłku; ciężka, znojna praca : {{/stl 7}}{{stl 10}}Udało mu się znaleźć zajęcie, ale był to twardy kawałek chleba. Praca rolnika to ciężki kawałek chleba. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ciężki sen — {{/stl 13}}{{stl 7}} sen mocny, twardy, ale męczący, niezdrowy : {{/stl 7}}{{stl 10}}Obudził się z bólem głowy po kilku godzinach ciężkiego snu. Spał ciężkim snem, rzucając się niespokojnie na wersalce. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ciężki kawałek chleba — Źle płatna, lecz bardzo ciężka praca Eng. Not very remunerative but very hard work …   Słownik Polskiego slangu

  • ciężki przystojniak — Atrakcyjny, przystojny mężczyzna Eng. An attractive man …   Słownik Polskiego slangu

  • Maksymilian Ciężki — The title of this article contains the following characters: ę and ż. Where they are unavailable or not desired, the name may be represented as Maksymilian Ciezki. Maksymilian Ciężki Maksymilian Ciężki (1899 in Samter, Province of Posen –… …   Wikipedia

  • Jürgen Ciezki — (* 27. Mai 1952 in Schwerin) ist ein ehemaliger deutscher Gewichtheber. Er gewann bei Welt und Europameisterschaften zwischen 1974 und 1980 mehrere Medaillen in der 2. Schwergewichtsklasse (bis 110 kg Körpergewicht). Inhaltsverzeichnis 1… …   Deutsch Wikipedia