cios


cios
m IV, D. -u, Ms. \ciossie; lm M. -y
1. «uderzenie, raz»

Silny, śmiertelny cios.

Cios włóczni.

Cios w brzuch, w głowę, w szczękę.

Grad ciosów spadł na kogoś.

Zadać, wymierzyć komuś cios pięścią, nożem, siekierą.

Odparować cios.

Zasłonić się, zastawić się od ciosu.

Wystawić się na ciosy. sport. Zbierać ciosy.

∆ Jednym ciosem, od jednego ciosu «za jednym zamachem»
sport. Cios sierpowy, podbródkowy, prosty, zamachowy «rodzaje uderzeń w boksie»
◊ Cios poniżej pasa «postępek, posunięcie (także argument w sprzeczce, w dyskusji) niezgodne z przyjętymi normami postępowania, nieszlachetne, nieetyczne, mające na celu pognębienie, zwyciężenie kogoś»
◊ Zadać cios komuś, czemuś «zagrozić życiu, istnieniu, prosperowaniu kogoś, czegoś; zniszczyć coś»
przen. «ciężkie, dotkliwe, okrutne zrządzenie losu, jakieś działanie, fakt itp.»

Bolesny, straszny, nieoczekiwany cios.

Mężnie znosić ciosy losu.

Jakiś cios dosięga, dotyka kogoś.

Jej śmierć była dla mnie ciężkim ciosem.

2. «obrobiony blok kamienny (rzadko drewniany), używany jako materiał budowlany; kamień ciosany»

Piaskowcowe ciosy.

Mur z ciosu.

Fasada kościoła zbudowana z ciosu.

3. geol. «właściwość skał polegająca na pękaniu ich wzdłuż pewnych regularnych płaszczyzn pod wpływem bodźców mechanicznych i na ich dzieleniu się na regularne bloki; oddzielność, łupność; także: regularna bryła, blok skalny powstałe wskutek tej podzielności»
4. zool. ciosy «silnie rozwinięte, stale rosnące na zewnątrz siekacze górnej szczęki trąbowców (np. słoni), używane do wyrobu przedmiotów ozdobnych»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • cios — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. ciosu, Mc. ciossie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} uderzenie (wymierzone zwykle z dużą siłą); raz : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zadać komuś cios w głowę. Cios nożem, siekierą. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • CIOS — emporium Phrygiae, a Cio, Herculis comite. Item fluv. eiusdem nominis, de quo Diopys. v. 806. Ηταχί πεῤ ἱμερόεντα Κίος προΐησι ῥέεθρα. Plin. l. 5. c. 32. Cios cum oppido eiusdem nomunis, Phrygiae emporium, a Milesis quondam ronditum. Item… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • cios — 1. Iść, pójść za ciosem «kontynuować to, co się dobrze zaczęło»: Idź za ciosem, nie zwlekaj, ciesz się z osiągnięć. Nie z tej 4/1993. 2. Zadać cios komuś, czemuś «pokonać, zniszczyć kogoś, coś, nie dopuścić do kontynuacji jakiegoś procesu»: (...) …   Słownik frazeologiczny

  • CIOS — Uluslararasi Bilimsel Organizasyon Konseyi (International » Turkish) …   Abbreviations dictionary

  • CIOS — • Communication Institute for Online Scholarship • Conseil International pour l Organisation Scientifique …   Acronyms

  • cios — cios1, oásă, adj. (reg.) frumos. Trimis de blaurb, 11.04.2006. Sursa: DAR  cios2, cioşi, s.m. (reg.) paznic de câmp; pândar, jitar. Trimis de blaurb, 11.04.2006. Sursa: DAR …   Dicționar Român

  • CIOS — [1] Communication Institute for Online Scholarship [2] Conseil International pour l Organisation Scientifique …   Acronyms von A bis Z

  • cios poniżej pasa — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} w walkach sportowych, np. w boksie: niedozwolone, bolesne uderzenie przeciwnika w genitalia {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2. {{/stl 12}}{{stl 7}} nieetyczne,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • cios w plecy — {{/stl 13}}{{stl 7}} podstępne, niespodziewane działanie przeciw komuś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Atak ZSRR był ciosem w plecy broniącej się Polski. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • CIOS System —    See Internetworking Operating System …   Dictionary of networking