czynny


czynny
\czynnynni, \czynnynniejszy
1. «wykonujący jakąś czynność; pracujący, działający»

Wszyscy byli czynni, krzątali się.

biol. Ciało czynne «ciało organiczne wywołujące reakcję w organizmie żywym»
chem. Pierwiastek czynny «pierwiastek wykazujący zdolność łatwego łączenia się z innymi pierwiastkami»
praw. Czynne prawo wyborcze «prawo osobistego wybierania przedstawicieli do państwowych organów władzy, także do organów różnych organizacji»
◊ Pracownik, urzędnik itp. czynny «pracownik, urzędnik itp. faktycznie pracujący, nie emeryt»
◊ Czynna służba (w wojsku, marynarce itp.) «służba rzeczywista, faktycznie odbywana, zawodowa»
◊ Czynna zniewaga «pobicie, spoliczkowanie»
◊ Brać w czymś czynny udział «brać udział rzeczywisty, osobiście coś robić, wykonywać»
◊ Odgrywać czynną rolę «działać energicznie, prowadzić ożywioną działalność»
◊ Okazać czynną pomoc «pomóc działaniem»
2. «skłonny, zdolny do działania; aktywny, ruchliwy, energiczny, przedsiębiorczy»

Czynna postawa wobec życia.

Czynne usposobienie.

◊ Usunąć się od czynnego życia «zaprzestać działania w pracy organizacyjnej, społecznej; nie brać udziału w życiu towarzyskim»
3. «funkcjonujący, uruchomiony»

Czynny aparat, zegar.

Sklep, zakład czynny.

∆ Czynny wulkan «wulkan w czasie wybuchu lub wybuchający okresowo, niewygasły»
ekon. Kapitał czynny «kapitał będący stale w obrocie, powiększający się»
jęz. Imiesłów przymiotnikowy czynny «imiesłów odmienny tworzony od tematu czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych, np. czytający»
∆ Spółgłoska funkcjonalnie czynna «spółgłoska, która jest nienaruszalnym składnikiem tożsamości wyrazu oraz bywa znamieniem form wyrazowych»
∆ Strona czynna czasownika «strona, w której podmiot zdania może rządzić dopełnieniem za pośrednictwem orzeczenia»
księg. Bilans czynny «bilans dodatni, aktywny, w którym wpływy przewyższają wydatki»
∆ Stan czynny «aktywa; dorobek przedsiębiorstwa w pieniądzach, nieruchomościach, narzędziach, surowcach itp.»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • czynny — {{/stl 13}}{{stl 8}}przym. Ia, czynnynni, czynnynniejszy {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} zajmujący się czymś, pracujący, robiący coś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Był czynny zawodowo do ostatnich dni swojego życia.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • czynny — Czynna zniewaga zob. zniewaga 1. Grać, odegrać czynną rolę (w czymś) zob. rola 2 …   Słownik frazeologiczny

  • aktywny — {{/stl 13}}{{stl 8}}przym. Ia, aktywnyni {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} znajdujący się w stanie pobudzenia, działający, zdolny do działania, zaangażowany, pełen inicjatywy, energiczny, ruchliwy; czynny : {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • imiesłów — m IV, D. imiesłówłowu, C. imiesłówłowowi, Ms. imiesłówłowie; lm M. imiesłówłowy «forma gramatyczna utworzona od czasownika, używana w funkcjach przymiotnikowych lub przysłówkowych» ∆ Imiesłów przymiotnikowy (odmieniający się jak przymiotnik przez …   Słownik języka polskiego

  • Golonka, flaki i inne przysmaki — Infobox Album Name = Golonka, flaki i inne przysmaki Type = Album Artist = Big Cyc Background = Orange Released = 1995 Recorded = 1995 Genre = Punk rock Length = Label = Producer = Reviews = Last album = Nie zapomnisz nigdy (1994) This album =… …   Wikipedia

  • Marcin Świetlicki — (* 24. Dezember 1961 in Piaski, Polen) ist ein polnischer Dichter, Schriftsteller und Kopf der Rockgruppe Świetliki (Leuchtkäfer). Inha …   Deutsch Wikipedia

  • ИЛ АКТИВНЫЙ — хлопьевидные скопления микроорганизмов минерализаторов, сорбирующих и разлагающих загрязняющие вещества в сточных водах (Болгарский язык; Български) активна тиня (Чешский язык; Čeština) aktivní kal (Немецкий язык; Deutsch) Aktivschlamm;… …   Строительный словарь

  • Prix Nike — Le Prix littéraire Nike (prononcer Nikê) (Nagroda literacka Nike) est un prix décerné chaque année depuis 1997 au meilleur livre polonais de l année par une fondation créée à cet effet. Son objectif est de promouvoir la littérature et les… …   Wikipédia en Français

  • agens — m IV, D. a, Ms. agenssie; lm M. y jęz. «wykonawca czynności wyrażonej w orzeczeniu; podmiot czynny» ‹z łac.› …   Słownik języka polskiego

  • aktywista — m odm. jak ż IV, CMs. aktywistaiście; lm M. aktywistaiści, DB. aktywistatów 1. «najbardziej czynny, wyrobiony społecznie i politycznie, wyróżniający się członek jakiejś grupy społecznej, zespołu, organizacji itp., ten, kto należy do aktywu;… …   Słownik języka polskiego