demokracja


demokracja
ż I, DCMs. \demokracjacji; lm D. \demokracjacji (\demokracjacyj)
1. «forma rządów, w której władzę sprawuje lud bezpośrednio lub przez swoich przedstawicieli; władza ludu; ludowładztwo»

Głosić idee demokracji.

2. «forma ustroju państwa, w którym uznaje się wolę większości obywateli jako źródło władzy i przyznaje się wszystkim obywatelom swobody i prawa polityczne zapewniające im udział w sprawowaniu władzy»

Demokracja bezpośrednia, pośrednia (przedstawicielska).

Wyznawca, zwolennik demokracji.

∆ Demokracja burżuazyjna «w terminologii marksistowskiej: system rządów chroniący interesy klasowe burżuazji, gwarantujący obywatelom jedynie swobody formalne»
∆ Demokracja ludowa «w terminologii marksistowskiej: system rządów sprawowanych przez partię komunistyczną z zachowaniem pewnych formalnych cech ustroju demokratycznego (np. bardzo ograniczony system wielopartyjny), stosowany w państwach, które po II wojnie światowej znalazły się pod dominacją radziecką»
∆ Demokracja socjalistyczna «system rządów ukształtowany zgodnie z teorią marksistowską i realizowany w ZSRR i państwach bloku socjalistycznego po II wojnie światowej, deklarujący połączenie demokratycznego ustroju politycznego z ideą równości społeczno-ekonomicznej obywateli; jego podstawą miało być zespolenie uspołecznienia środków produkcji z ludowładztwem realizowanym przez system samorządów i organów przedstawicielskich»
∆ Demokracja wewnątrzpartyjna «postulowane w partiach komunistycznych zasady organizacji i funkcjonowania partii politycznej, przyjęte w celu zapewnienia wpływu członków partii na skład jej kierownictwa, program i realizowaną przez nią politykę»
hist. Demokracja szlachecka «ustrój polityczny w dawnej Polsce (od połowy XV do końca XVI w.), w którym klasą panującą była szlachta, korzystająca z przywilejów i swobód politycznych, wpływająca poprzez sejm (wybierany przez ogół szlachty) na rządy państwem»
∆ Demokracja antyczna «ustrój polityczny niektórych miast starożytnej Grecji i republikańskiego Rzymu, pozwalający wolnym obywatelom na udział w podejmowaniu ważnych decyzji państwowych, zajmowanie stanowisk publicznych i krytykę osób sprawujących funkcje publiczne»
3. «stronnictwo, grupa społeczna popierająca demokratyczną formę rządów»

Kandydować z ramienia demokracji.

gr.

Słownik języka polskiego . 2013.

  • demokracja — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż IIa, lm D. demokracjacji {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} forma sprawowania władzy, w której obywatele na mocy obowiązującego prawa mają wpływ na zasadnicze rozwiązania prawne w państwie …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • demokracja ludowa — I {{/stl 13}}{{stl 33}} państwo, które po II wojnie światowej znalazło się w strefie wpływów ZSRR i w którym wprowadzono ustrój komunistyczny :{{/stl 33}}{{stl 10}}Po roku 1989 byłe demokracje ludowe odbudowują swoją gospodarkę i szukają… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Chrześcijańska Demokracja — Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji, Chrześcijańska Demokracja oder Chadecja (Christlichdemokratische Partei Polens) war eine polnische politische Partei, die 1919 aus mehreren christdemokratischen Gruppierungen Galiziens,… …   Deutsch Wikipedia

  • Narodowa Demokracja — Die Nationale Demokratie (poln.: Narodowa Demokracja, nach den beiden Anfangsbuchstaben auch Endecja) war eine polnische nationalkonservative Bewegung, die Ende des 19. Jahrhunderts auf die Initiative von Roman Dmowski entstand und bis zum Ende… …   Deutsch Wikipedia

  • chrześcijańska demokracja — {{/stl 13}}{{stl 7}} ruch społeczno polityczny powstały w zachodniej Europie w 2. poł. XIX w., głoszący ideologię opartą na społecznej nauce Kościoła katolickiego, uznający poszanowanie i upowszechnienie własności prywatnej oraz solidarność… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • National Democracy — This article is about a Polish political movement. For Italian party, see National Democracy (Italy). For a Jamaican party, see National Democratic Movement. For the Swedish party, see National Democrats (Sweden). Poland This article is part of… …   Wikipedia

  • List of political parties in Poland — Political parties in Poland lists current political parties in Poland, as well as former parties dating back as far as 1918. Since 1989, Poland has a multi party system, with numerous competing political parties. Individual parties rarely have a… …   Wikipedia

  • Chadecja — Chrześcijańska Demokracja or Chadecja can refer to several parties in Poland that are connected to the Christian democracy movements: in the Second Polish Republic: Christian Democracy Labor Party (Chrześcijańska Demokracja Stronnictwo Pracy)… …   Wikipedia

  • Workers' Democracy (Poland) — Workers Democracy ( pl. Pracownicza Demokracja) is a small Trotskyist group in Poland. It is affiliated to the International Socialist Tendency. It was originally founded with the name Socialist Solidarity.External links*… …   Wikipedia

  • National Populist Union — Związek Ludowo Narodowy (ZLN) (National Populist Union) was a Polish political party of the National Democracy political camp, which functioned in the Second Polish Republic. It gathered right wing politicians with conservative and nationalist… …   Wikipedia